رشد یورو و چالشهای پیشروی بانک مرکزی اروپا
نویسنده :مائده ایزدیار
تحلیل کامل از اوجگیری یورو، تأثیرات سیاستی و چشمانداز آینده
در هفتههای اخیر، یورو (EUR) رشد قابلتوجهی داشته و به بالاترین سطح خود مقابل دلار آمریکا از سال ۲۰۲۱ رسیده است؛ جایی که نرخ EUR/USD برای نخستین بار از سطح ۱.۲۰۰۰ عبور کرده است — سطحی که آخرین بار در ژوئن ۲۰۲۱ دیده شد یا حتی بالاتر رفته است.
این روند تقویتی یورو، که ناشی از همگرایی چند عامل اقتصاد جهانی و سیاسی است، نهتنها در بازارهای ارز برجسته شده بلکه چالشهای جدی برای بانک مرکزی اروپا (ECB) نیز ایجاد کرده است.
چرا یورو تقویت شده است؟
1. ضعف نسبی دلار آمریکا
در مقابل، شاخص دلار (DXY) در برخی مقاطع سال ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶ تحت فشار بوده و حتی در محدودههای پایینتر قرار گرفته است، که به سرمایهگذاران کمک کرده تا به سمت ارزهای غیر دلاری حرکت کنند.
2. انتظارات بازار درباره سیاستهای پولی
گرچه فدرال رزرو آمریکا هنوز نرخ بهره را جذاب نگه داشته است، انتظارات درباره کاهشهای آتی و رویکردهای متفاوت بانکها و اختلاف در مسیر سیاست انبساطی باعث شده که یورو جذابیت بیشتری برای سرمایهگذاران پیدا کند.
3. چشمانداز اقتصادی منطقه یورو
شاخصهای اقتصادی منطقه یورو، از جمله تولید و خدمات، هرچند ضعیفتر از قبل، همچنان نشانههایی از ثبات را نشان میدهند و این امر همراه با آمارهای مثبت نسبی، به تقویت یورو کمک کرده است.
چالشهای اصلی برای بانک مرکزی اروپا (ECB)
1. فشار تورمی نزولی و ریسک عدم تحقق هدف ۲٪
یکی از اثرات مستقیم تقویت یورو، کاهش فشارهای تورمی از طریق واردات ارزانتر است — موضوعی که ECB بسیار نگران آن است. تقویت یورو باعث میشود قیمت کالاهای وارداتی کاهش یابد و تورم کلی منطقه را پایینتر از هدف ۲٪ حفظ کند.
آمارهای رسمی نشان میدهند که تورم سالانه منطقه یورو در دسامبر ۲۰۲۵ به حدود ۱.۹٪ رسیده است — کمی پایینتر از هدف ۲٪ بانک مرکزی اروپا، در حالی که تورم هستهای نیز کاهش یافته و نشان میدهد فشار قیمتی در بخشهای حیاتی نیز ملایمتر شده است.
2. تضعیف رقابتپذیری صادرات
یورو قوی، قیمت کالاها و خدمات اروپایی در بازار جهانی را گرانتر میکند. این موضوع میتواند رقابتپذیری صادرات منطقه یورو را کاهش دهد و رشد اقتصادی را تحت فشار قرار دهد، بویژه در صنایع صادراتمحور.
3. بازنگری در سیاستهای بهره
مقامات ECB، از جمله Martin Kocher، فرماندار بانک مرکزی اتریش، تأکید کردهاند که اگر یورو به تقویت خود ادامه دهد و تأثیر منفی بر تورم و رشد داشته باشد، بانک مرکزی ممکن است گزینههای سیاست پولی را مجدداً بررسی کند — از جمله کاهش احتمالی نرخ بهره.
با این حال، وی و دیگر مقامها همچنین اشاره کردهاند که فعلاً نیازی به تغییر فوری سیاست پولی نیست، ولی بانک باید «گزینهها را باز نگه دارد».
جمعبندی و چشمانداز
روند تقویتی یورو در برابر دلار محصول مجموعهای از عوامل جهانی است: ضعف نسبی دلار، چشمانداز متفاوت سیاستهای پولی و تغییر انتظارات سرمایهگذاران. این شرایط بانک مرکزی اروپا را در وضعیتی پیچیده قرار داده است؛ جایی که تقویت یورو میتواند تورم را پایینتر از هدف رسمی نگه دارد و این خود میتواند در آینده سیاستهای نرخ بهره و ابزارهای پولی را تحت تأثیر قرار دهد.
در حالی که ECB تاکنون در نشستهای اخیر سیاست خود را ثابت نگه داشته، چالشهای ناشی از پایداری یورو قوی، فشار تورمی و رقابتپذیری صادرات همچنان در صدر بحثهای سیاستگذاران است.
