افزایش ۵۰ درصدی قیمت محصولات ایران خودرو
نویسنده :مهدی بنی اسدی
طبق اطلاعیه رسمی ایران خودرو، این شرکت نرخ محصولات خود را بهطور میانگین به اندازه 50 درصد افزایش داده است، این نرخها را در تصویر زیر مشاهده میکنید:
ادامه مطلب در تصویر زیر آورده است:
تناقض آشکار با مقررات اعلامی وزارت صمت
ایرانخودرو بار دیگر افزایش نرخ محصولات خود را اعمال و آن را در سامانه کدال ثبت کرد؛ افزایشی که بهطور میانگین حدود ۵۰ درصد از محصولات این شرکت را در بر میگیرد. این در حالی است که طبق اظهارات رسمی وزارت صمت، چنین افزایشی نهتنها غیرعادی، بلکه در تعارض مستقیم با مقررات اعلامشده است.
تناقض با اظهارات وزارت صمت
بر اساس گفتههای صریح سرپرست معاونت حملونقل وزارت صمت، خودروسازان طبق دستورالعمل شورای رقابت حداکثر سالی دو بار و آن هم بر مبنای صورتهای مالی ۶ ماهه، مجاز به اصلاح قیمت هستند.
اما آنچه در عمل رخداده، نشان میدهد ایرانخودرو برای سومین بار در یک بازه کوتاهمدت اقدام به افزایش قیمت کرده؛ موضوعی که عملاً با چارچوب اعلامی وزارت صمت همخوانی ندارد و این سؤال جدی را ایجاد میکند که نظارت نهاد تنظیمگر دقیقاً در کدام مرحله متوقف شده است؟
نمونه بارز؛ جهش قیمتی هایما
یکی از شفافترین مصادیق این افزایش نرخ هایما S8 است. این خودرو در بهمن سال گذشته حدود ۱ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان قیمت کارخانهای داشت، اما اکنون پس از چند مرحله افزایش قیمت، قیمت کارخانه آن به حدود ۲ میلیارد و ۹۱۸ میلیون تومان رسیده است؛ یعنی بیش از ۲.۵ برابر رشد در کمتر از یک سال.
در بخش خودروهای اقتصادی هم معمولیترین مدل 207 از 379 میلیون که در بهمن سال گذشته قیمت گذاری شده بود با افزایش سه مرحله ای در سال 404 به قیمت درب کارخانه 954 میلیون رسید و قیمت این خودرو در بازار آزاد از بهمن سال گذشته تا به امروز از 630 میلیون به 1 میلیارد 370 میلیون رسیده است.
چنین افزایشی، حتی با در نظر گرفتن تورم عمومی و رشد هزینههای تولید، فراتر از استانداردهای معمول اصلاح قیمت است.
برای مثال میتوانید قیمتهای محصولات ایران خودرو را با آبان ماه سال 1403 را با این بخشنامه جدید (بهمن 1404) مقایسه کنید.
چرا قیمتها جهش کردهاند؟
بررسی روند بازار خودرو در سالهای اخیر نشان میدهد چند عامل بهصورت همزمان در حال تشدید فشار قیمتی هستند:
1- نوسان و رشد نرخ ارز
افزایش هزینه واردات قطعات، مواد اولیه و خودروهای مونتاژی، فشار مستقیمی بر بهای تمامشده خودرو وارد کرده است.
2- ریسکهای سیاسی و تنشهای خارجی
بحثهایی مانند مکانیزم ماشه، تشدید تنش ایران و آمریکا و احتمال محدودیت واردات خودرو و قطعات، انتظارات تورمی بازار را فعال کرده است.
3- عرضه محدود و تقاضای بالا
سیاست عرضه قطرهچکانی توسط خودروسازان بزرگ، در کنار تقاضای انباشته، زمینهساز جهش قیمتها شده است.
4- لایحه بودجه ۱۴۰۵
افزایش نرخ ارز محاسباتی گمرک تا حدود ۱۰۳ هزار تومان برای هر یورو حتی بدون تغییر تعرفهها، هزینه تمامشده خودروهای وارداتی و مونتاژی را بالا میبرد و اثر دومینویی آن به خودروهای داخلی نیز منتقل میشود.
اثر دومینویی بر کل بازار
افزایش قیمت محصولات داخلی مانند دنا، تارا و 207 باعث شده تقاضا به سمت خودروهای خارجی کارکرده سوق پیدا کند؛ بازاری که به دلیل عرضه محدود و کیفیت بالاتر، پتانسیل رشد قیمتی بیشتری دارد و همین موضوع میتواند موج جدیدی از گرانی را در این بخش ایجاد کند.
جمع بندی | افزایش ۵۰ درصدی قیمت خودرو
افزایش اخیر قیمت محصولات ایرانخودرو، صرفاً یک اصلاح نرخ ساده نیست؛ زمانیکه در یک سال، میانگین ۵۰ درصد افزایش قیمت آن هم برای بار سوم اعمال میشود، درحالیکه وزارت صمت صراحتاً سقف افزایش را «حداکثر دو بار در سال» اعلام کرده، مسئله از اقتصاد به حوزه سیاستگذاری و نظارت منتقل میشود.
تا زمانی که این تناقضها شفاف نشود، بازار خودرو همچنان ملتهب باقی میماند و هزینه آن، مستقیماً از جیب مصرفکننده پرداخت خواهد شد.
