اصطلاحات بازار طلا + ۶۰ اصطلاح کلیدی که هر خریدار باید بداند

در بازار طلا واژه‌ها و اصطلاحات تخصصی زیادی وجود دارد که دانستن آن‌ها به درک بهتر معاملات، قیمت‌ها و نحوه خرید و فروش کمک می‌کند. 

در این مقاله از رویال کلاب، با انواع طلا، واحدهای اندازه‌گیری، اصطلاحات طلاسازی، اصطلاحات طلافروشی و مفاهیم رایج در معاملات طلا آشنا خواهید شد. اگر قصد خرید طلا، سرمایه‌گذاری در طلا یا فعالیت در این بازار را دارید، این راهنما می‌تواند در چند دقیقه شما را با مهم‌ترین اصطلاحات طلا آشنا کند.

پیشنهاد مطالعه: بهترین کانال تلگرام تحلیل تخصصی طلا

چرا باید با اصطلاحات بازار طلا آشنا باشیم؟

بسیاری از مفاهیم مانند عیار طلا (Gold Purity)، مظنه طلا (Gold Quote) یا اجرت ساخت (Making Fee) نقش مهمی در تعیین قیمت نهایی طلا دارند و اگر فردی با این مفاهیم آشنا نباشد، ممکن است قیمت واقعی طلا را به درستی درک نکند.

از طرف دیگر آشنایی با اصطلاحات طلا باعث می‌شود در هنگام بررسی فاکتور خرید، تحلیل قیمت بازار یا حتی مقایسه قیمت طلا در فروشگاه‌های مختلف دچار اشتباه نشوید.

همچنین برای افرادی که قصد سرمایه‌گذاری در طلا دارند، شناخت این اصطلاحات به درک بهتر روند بازار و نحوه معامله طلا کمک زیادی می‌کند.

اصطلاحات بازار طلا برای انواع طلا

در بازار طلا، انواع مختلفی از طلا با ویژگی‌های متفاوت معامله می‌شوند. برخی از آن‌ها برای سرمایه‌گذاری مناسب هستند و برخی دیگر بیشتر برای ساخت زیورآلات استفاده می‌شوند. در ادامه با مهم‌ترین اصطلاحات طلا مربوط به انواع طلا آشنا می‌شویم.

طلای خام

طلای خام به طلایی گفته می‌شود که هنوز وارد فرآیند ساخت زیورآلات نشده است و به صورت ماده اولیه در اختیار طلاسازان قرار دارد. این نوع طلا معمولاً پس از استخراج از معدن یا پس از ذوب طلاهای قدیمی به دست می‌آید و هنوز شکل خاصی ندارد. طلای خام معمولاً در کارخانه‌ها و کارگاه‌های طلاسازی برای تولید مصنوعات طلا استفاده می‌شود.

سکه طلا

سکه طلا توسط بانک مرکزی یا ضرابخانه‌ها ضرب می‌شود. در ایران سکه‌های طلا معمولاً با نام سکه بهار آزادی، نیم سکه، ربع سکه، سکه‌های گرمی و سکه پارسیان شناخته می‌شوند و یکی از رایج‌ترین ابزارهای سرمایه‌گذاری در بازار طلا هستند. سکه طلا دارای وزن و عیار مشخص است و قیمت آن بر اساس قیمت جهانی طلا، نرخ ارز و عرضه و تقاضا تعیین می‌شود.

طلای آب شده

طلای آب شده به طلایی گفته می‌شود که از ذوب کردن طلاهای کهنه یا شکسته به دست آمده است. این نوع طلا معمولاً به شکل قطعه‌های کوچک یا شمش‌های نامنظم تولید می‌شود. طلای آب شده به دلیل نداشتن اجرت ساخت معمولاً برای سرمایه‌گذاری جذاب‌تر است.

طلای شاخص

طلای شاخص به طلایی گفته می‌شود که به عنوان معیار قیمت‌گذاری در بازار طلا مورد استفاده قرار می‌گیرد. در بازار جهانی معمولاً طلای با خلوص بالا مانند شمش‌های استاندارد به عنوان شاخص قیمت در نظر گرفته می‌شود.

واحد‌های اندازه‌گیری مشخصات طلا

در بازار طلا از واحدهای خاصی برای اندازه‌گیری وزن و خلوص طلا استفاده می‌شود. شناخت این واحدها به شما کمک می‌کند قیمت طلا را دقیق‌تر درک کنید.

مثقال طلا

مثقال طلا یکی از واحدهای سنتی اندازه‌گیری وزن طلا در ایران است. هر مثقال برابر با حدود ۴٫۶۰۸ گرم طلا محسوب می‌شود و در بازار ایران برای تعیین مظنه طلا استفاده می‌شود.

سوت طلا

سوت طلا واحدی بسیار کوچک برای اندازه‌گیری وزن طلا است و هر گرم طلا برابر با ۱۰۰۰ سوت است. برای آشنایی بیشتر می‌توانید مقاله سوت طلا را مطالعه کنید.

اونس طلا

انس طلا یا اونس طلا یکی از مهم‌ترین واحدهای اندازه‌گیری در بازار جهانی طلا است. هر اونس طلا برابر با حدود ۳۱٫۱۰۳ گرم طلا است و قیمت جهانی طلا بر اساس این واحد اعلام می‌شود.

پیشنهاد مطالعه: انس طلا چیست؟

قیراط

قیراط واحدی برای اندازه‌گیری خلوص طلا و همچنین وزن سنگ‌های قیمتی است. در طلا، ۲۴ قیراط نشان‌دهنده طلای کاملاً خالص است. به عنوان مثال طلای ۱۸ قیراط به این معناست که از ۲۴ قسمت فلز، ۱۸ قسمت آن طلا و بقیه آلیاژهای دیگر هستند.

عیار طلا

عیار طلا نشان‌دهنده میزان خلوص طلا در یک قطعه فلزی است. هرچه عیار طلا بالاتر باشد، میزان طلای خالص موجود در آن نیز بیشتر خواهد بود. در ایران معمولاً طلای ۱۸ عیار در ساخت زیورآلات استفاده می‌شود.

برای مطالعه بیشتر به مقاله عیار طلا مراجعه کنید.

عیار پس

عیار پس به اختلاف میان عیار واقعی طلا و عیار اعلام شده گفته می‌شود. در برخی موارد ممکن است پس از آزمایش مشخص شود که عیار واقعی طلا کمتر از مقدار درج شده است. در چنین شرایطی مقدار اختلاف عیار به عنوان عیار پس در نظر گرفته می‌شود و در قیمت‌گذاری طلا تأثیر دارد.

عیار سنجی

عیار سنجی فرآیندی است که در آن میزان خلوص طلا با استفاده از روش‌های مختلف مانند آزمایش شیمیایی یا دستگاه‌های مخصوص اندازه‌گیری می‌شود.

مسکوکات طلا

مسکوکات طلا به سکه‌هایی گفته می‌شود که از طلا ساخته شده‌اند و دارای ارزش مالی مشخص هستند. این سکه‌ها توسط دولت‌ها ضرب می‌شوند و به عنوان ابزار سرمایه‌گذاری مورد استفاده قرار می‌گیرند.

برای آشنایی بیشتر با انواع سکه‌های طلا می‌توانید مقاله مسکوکات طلا را مطالعه کنید.

شمش طلا

شمش طلا قطعه‌ای از طلا با خلوص بالا است که به شکل مکعب مستطیل‌های منظم تولید می‌شود. شمش‌ها دارای وزن استاندارد هستند و بیشتر برای ذخیره طلا توسط بانک‌ها و شرکت‌های بزرگ استفاده می‌شوند.

طلای بدون اجرت

طلای بدون اجرت به طلایی گفته می‌شود که هزینه ساخت یا اجرت آن در قیمت لحاظ نشده است. این نوع طلا معمولاً شامل طلای دست دوم یا طلای آب شده است. به دلیل حذف هزینه ساخت، قیمت طلای بدون اجرت معمولاً کمتر از طلای نو است و به همین دلیل برای سرمایه‌گذاری جذاب‌تر محسوب می‌شود.

طلای خارجی

طلای خارجی به زیورآلات یا مصنوعات طلایی گفته می‌شود که در کشورهای دیگر تولید شده‌اند. برخی از این طلاها به دلیل طراحی خاص یا کیفیت بالا در بازار ایران نیز طرفداران زیادی دارند.

طلای شکن

طلای شکن به طلایی گفته می‌شود که در ترکیب آن از آلیاژهایی استفاده شده که باعث شکنندگی بیشتر فلز می‌شود. این نوع طلا هنگام ذوب یا ساخت ممکن است دچار ترک یا شکستگی شود. طلاسازان هنگام کار با طلای شکن باید دقت بیشتری داشته باشند تا کیفیت نهایی مصنوعات طلا کاهش پیدا نکند.

طلای متفرقه

طلای متفرقه به مجموعه‌ای از قطعات طلای قدیمی، شکسته یا بدون استفاده گفته می‌شود که برای ذوب و بازیافت به کارگاه‌های طلاسازی فروخته می‌شوند. این طلاها معمولاً پس از ذوب شدن و انجام فرآیند عیارسنجی دوباره وارد چرخه تولید یا معاملات بازار طلا می‌شوند.

طلای انگ شده

طلای انگ شده به طلایی گفته می‌شود که پس از بررسی عیار و خلوص، مهر استاندارد یا انگ طلا روی آن ثبت شده است. این مهر نشان‌دهنده اصالت و کیفیت طلا است. طلای آب‌شده برای اعتمادسازی باید حتما انگ داشته باشد.

طلای ساخته شده

طلای ساخته شده به زیورآلاتی گفته می‌شود که پس از طی مراحل طراحی، ریخته‌گری و پرداخت به شکل نهایی رسیده‌اند و آماده فروش در طلافروشی‌ها هستند.

طلای سفید

طلای سفید نوعی آلیاژ طلا است که از ترکیب طلا با فلزاتی مانند نیکل یا پالادیوم ساخته می‌شود. این ترکیب باعث می‌شود رنگ طلا به سفید یا نقره‌ای تغییر کند.

طلای شرطی

طلای شرطی به نوعی معامله در بازار طلا گفته می‌شود که در آن خرید و فروش طلا بر اساس شرط یا توافق خاصی انجام می‌شود. این معاملات بیشتر میان فعالان حرفه‌ای بازار انجام می‌شود. در این نوع معاملات ممکن است قیمت یا زمان تحویل طلا بر اساس شرایط مشخصی تعیین شود.

اگر تمایل به معامله طلا در پلتفرم‌های آنلاین را دارید، محتوای زیر به معرفی طلاین، یکی از این سامانه‌ها پرداخته است.

اصطلاحات طلا سازی

صنعت طلاسازی دارای واژه‌ها و ابزارهای تخصصی زیادی است که دانستن آن‌ها به درک بهتر فرآیند تولید طلا کمک می‌کند.

ترازوی زرگری

ترازوی زرگری نوعی ترازوی بسیار دقیق است که برای اندازه‌گیری وزن طلا و سنگ‌های قیمتی استفاده می‌شود. این ترازو قادر است وزن‌های بسیار کوچک را با دقت بالا اندازه‌گیری کند. در کارگاه‌های طلاسازی و طلافروشی‌ها از این ترازو برای تعیین وزن دقیق طلا در هنگام خرید و فروش استفاده می‌شود.

ری گیری طلا

ری گیری فرآیندی تخصصی است که در آن میزان دقیق طلای موجود در یک قطعه فلزی مشخص می‌شود. این کار معمولاً در آزمایشگاه‌های مخصوص و با استفاده از روش‌های علمی انجام می‌شود. نتیجه ری گیری نشان می‌دهد چه مقدار از فلز مورد بررسی طلای خالص است.

بوته ذوب طلا

بوته ذوب ظرفی مقاوم در برابر حرارت است که برای ذوب کردن طلا در کوره استفاده می‌شود. این ظرف معمولاً از مواد سرامیکی یا گرافیتی ساخته می‌شود.

 ریژه

ریژه قالبی فلزی است که طلا پس از ذوب شدن در آن ریخته می‌شود تا به شکل شمش یا قطعه مشخص درآید. استفاده از ریژه باعث می‌شود طلای مذاب پس از سرد شدن شکل منظم و استاندارد پیدا کند.

آبکاری طلا

آبکاری طلا فرآیندی است که در آن لایه‌ای بسیار نازک از طلا روی سطح فلزات دیگر قرار می‌گیرد. این کار معمولاً با استفاده از جریان الکتریکی انجام می‌شود. هدف از آبکاری طلا افزایش زیبایی و شباهت ظاهری فلزات دیگر به طلا است.

مخراج کاری

مخراج کاری هنر نصب و ثابت کردن سنگ‌های قیمتی روی زیورآلات طلا است. در این فرآیند سنگ‌های قیمتی به گونه‌ای روی طلا قرار می‌گیرند که هم زیبا باشند و هم به طور محکم در جای خود قرار بگیرند.

سنگ اتمی

سنگ اتمی نوعی سنگ مصنوعی است که در ساخت زیورآلات به جای سنگ‌های قیمتی استفاده می‌شود.

قالکاری طلا

قالکاری فرآیندی است که در آن طلا از ضایعات، خاک یا باقی‌مانده‌های کارگاه‌های طلاسازی بازیابی می‌شود. قالکاری باعث بازیافت طلا و جلوگیری از هدر رفتن این فلز ارزشمند می‌شود.

سنگ محک

سنگ محک ابزاری است که برای تشخیص عیار طلا مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش طلا روی سنگ کشیده می‌شود و سپس با استفاده از محلول‌های مخصوص عیار آن بررسی می‌شود. این روش یکی از قدیمی‌ترین روش‌های تشخیص خلوص طلا در بازار است.

برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با تشخیص عیار طلا کلیک کنید.

آلیاژ طلا

آلیاژ طلا ترکیبی از طلا با فلزات دیگر مانند نقره یا مس است که برای افزایش استحکام طلا استفاده می‌شود.

تیزاب سلطانی

تیزاب سلطانی نوعی محلول شیمیایی بسیار قوی است که از ترکیب اسید نیتریک و اسید هیدروکلریک تشکیل می‌شود. این محلول قادر است طلا را در خود حل کند. در آزمایشگاه‌ها از تیزاب سلطانی برای بررسی و جداسازی طلا از سایر فلزات استفاده می‌شود.

نفور

نفور یکی از ابزارهای مورد استفاده در کارگاه‌های طلاسازی است که در فرآیند ذوب یا انتقال طلای مذاب کاربرد دارد. این ابزار به طلاساز کمک می‌کند تا فلز مذاب را با دقت بیشتری مدیریت کند.

مغلمه

مغلمه به ترکیب چند فلز مختلف با طلا گفته می‌شود که برای ساخت آلیاژهای مورد نیاز در صنعت طلاسازی استفاده می‌شود. این ترکیب باعث می‌شود ویژگی‌هایی مانند رنگ، استحکام و دوام طلا تغییر کند.

مصنوعات طلا

مصنوعات طلا به تمامی زیورآلات ساخته شده از طلا مانند انگشتر، گردنبند، دستبند و گوشواره گفته می‌شود.

اگر تمایل به معامله طلا در پلتفرم‌های آنلاین را دارید، محتوای زیر به معرفی طلاسی، یکی از این سامانه‌ها پرداخته است.

اصطلاحات طلا فروشی

در طلافروشی‌ها نیز اصطلاحات خاصی استفاده می‌شود که دانستن آن‌ها برای خریداران بسیار مفید است.

اجرت طلا

اجرت طلا هزینه ساخت زیورآلات طلا است که به قیمت نهایی اضافه می‌شود، ولی زمانی‌که قصد فروش طلا را داشته باشید به شما برگردانده نمی‌شود. هرچه طراحی طلا پیچیده‌تر باشد، اجرت آن نیز بیشتر خواهد بود.

بنکدار طلا

بنکدار طلا فرد یا شرکتی است که طلا را به صورت عمده از تولیدکنندگان خریداری می‌کند و سپس به طلافروشان عرضه می‌کند. بنکداران نقش واسطه میان کارگاه‌های طلاسازی و فروشگاه‌های طلا را دارند.

کیفی طلا

کیفی طلا به کیفیت ساخت، ظرافت طراحی و تمیزی پرداخت یک قطعه طلا اشاره دارد. طلاهایی که کیفی بالاتری دارند معمولاً از نظر ظاهری زیباتر و دقیق‌تر ساخته شده‌اند.

خرده فروشی طلا

خرده فروشی طلا به فروش طلا به مشتریان نهایی در فروشگاه‌های طلافروشی گفته می‌شود. در این نوع فروش معمولاً زیورآلات طلا به صورت تک فروخته می‌شوند.

فاکتور طلا

فاکتور طلا سند رسمی خرید طلا است که در آن وزن، عیار، اجرت و قیمت طلا ثبت می‌شود. برای آشنایی بیشتر می‌توانید ویدیو جامع راجع به فاکتور طلا را مشاهده کرده یا مقاله فاکتور طلا را مطالعه کنید.

اصطلاحات رایج در معاملات طلا

در معاملات طلا اصطلاحاتی وجود دارد که به نحوه خرید و فروش و شرایط بازار مربوط می‌شوند.

حباب طلا

حباب طلا به اختلاف میان قیمت واقعی طلا و قیمت معامله شده در بازار یا همان ارزش ذاتی طلا گفته می‌شود. این اختلاف معمولاً به دلیل افزایش تقاضا یا شرایط خاص بازار ایجاد می‌شود.

معاملات فردایی طلا

معاملات فردایی طلا نوعی معامله است که در آن خریدار و فروشنده بر سر قیمت طلا در آینده توافق می‌کنند. در این معاملات معمولاً طلا به صورت فیزیکی تحویل داده نمی‌شود. این نوع معاملات بیشتر میان معامله‌گران حرفه‌ای بازار طلا رایج است.

گواهی سپرده طلا

گواهی سپرده طلا نوعی اوراق مالی است که مالکیت مقدار مشخصی طلا را نشان می‌دهد. این گواهی‌ها در بورس کالا معامله می‌شوند و پشتوانه آن‌ها طلای واقعی است.

پیشنهاد مطالعه: گواهی سپرده طلا

واک طلا

واکه یا واک طلا به تغییرات سریع و ناگهانی قیمت طلا در بازار گفته می‌شود. این تغییرات معمولاً در شرایط خاص اقتصادی یا سیاسی رخ می‌دهد. معامله‌گران حرفه‌ای بازار طلا معمولاً به واک‌های قیمتی توجه زیادی دارند.

اسپرد طلا

اسپرد طلا به اختلاف میان قیمت خرید و قیمت فروش طلا در بازار گفته می‌شود. این اختلاف یکی از منابع سود برای معامله‌گران و صرافی‌ها محسوب می‌شود. هرچه اسپرد کمتر باشد، هزینه معامله برای خریدار و فروشنده کمتر خواهد بود.

استاندارد طلا

استاندارد طلا مجموعه قوانین و معیارهایی است که برای تعیین خلوص و کیفیت طلا در سطح جهانی استفاده می‌شود. این استانداردها توسط سازمان‌های بین‌المللی و ملی تعیین می‌شوند.

اصطلاحات بازار طلا درباره قیمت

در بازار طلا مفاهیم مختلفی برای بیان قیمت و تغییرات آن استفاده می‌شود که در زیر به آن اشاره می‌کنیم:

مظنه طلا

مظنه طلا قیمتی است که برای یک مثقال طلای ۱۷ عیار در بازار ایران اعلام می‌شود. این قیمت مبنای اصلی محاسبه قیمت طلا در طلافروشی‌ها است. با استفاده از مظنه طلا می‌توان قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار یا سایر عیارها را محاسبه کرد.

قیمت روز طلا

قیمت روز طلا به آخرین قیمت اعلام‌شده برای طلا در بازار گفته می‌شود.

نمودار قیمت طلا

نمودار قیمت طلا ابزاری است که تغییرات قیمت طلا در طول زمان را نشان می‌دهد. این نمودار می‌تواند به صورت روزانه، ماهانه یا سالانه بررسی شود.

قیمت خرید طلا

قیمت خرید طلا مبلغی است که طلافروش برای خرید طلا از مشتری پرداخت می‌کند.

قیمت فروش طلا

قیمت فروش طلا مبلغی است که مشتری برای خرید طلا از طلافروش پرداخت می‌کند.

نوسان قیمت طلا

نوسان قیمت طلا به تغییرات مداوم قیمت طلا در بازار گفته می‌شود. این نوسانات معمولاً به دلیل تغییرات اقتصادی، سیاسی یا تغییر در قیمت جهانی طلا رخ می‌دهد.

قیمت تعویض طلا

قیمت تعویض طلا زمانی محاسبه می‌شود که فرد بخواهد طلای قدیمی خود را با طلای جدید تعویض کند. در این حالت ابتدا طلای قدیمی بر اساس وزن و عیار قیمت‌گذاری می‌شود. سپس اختلاف قیمت میان طلای قدیمی و طلای جدید از مشتری دریافت می‌شود.

اصطلاحات بازار طلا : انواع سکه

در بازار ایران انواع مختلفی از سکه طلا معامله می‌شود که هر کدام وزن و قیمت متفاوتی دارند.

سکه تمام بهار آزادی

سکه تمام بهار آزادی یکی از رایج‌ترین سکه‌های سرمایه‌گذاری در ایران است که توسط بانک مرکزی ضرب می‌شود. وزن آن حدود ۸٫۱۳ گرم و عیار 22 است.

سکه بهار آزادی

سکه بهار آزادی نسخه قدیمی سکه‌های طلا است که در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب ضرب شد. این سکه‌ها به سکه طرح قدیم نیز معروف هستند. از نظر وزن و عیار تفاوت زیادی با سکه‌های طرح جدید ندارند اما در بازار ممکن است قیمت متفاوتی داشته باشند.

سکه نیم بهار آزادی

سکه نیم بهار آزادی حدود نصف وزن سکه تمام یعنی حدود 4.066 گرم را دارد و گزینه‌ای مناسب برای سرمایه‌گذاری با سرمایه کمتر است.

سکه ربع بهار آزادی

سکه ربع بهار آزادی یک چهارم وزن سکه کامل یعنی حدود 2.033 گرم را دارد و در بازار بسیار پرتقاضا است.

سکه گرمی بهار آزادی

سکه گرمی کوچک‌ترین سکه رسمی طلا در ایران است که وزن آن حدود یک گرم است. این سکه بیشتر برای هدیه یا سرمایه‌گذاری‌های کوچک استفاده می‌شود.

سکه پارسیان

سکه پارسیان نوعی سکه طلای غیر بانکی است که در وزن‌های مختلف تولید می‌شود. این سکه‌ها بیشتر برای هدیه دادن استفاده می‌شوند.

پیشنهاد مطالعه: مسکوکات طلا

جمع بندی | اصطلاحات بازار طلا

در این مقاله تلاش کردیم مهم‌ترین اصطلاحات بازار طلا را به زبان ساده و کاربردی توضیح دهیم. آشنایی با مفاهیمی مانند عیار طلا، مثقال، اجرت طلا، مظنه طلا، طلای آب شده و انواع سکه به شما کمک می‌کند هنگام خرید یا فروش طلا تصمیم‌های آگاهانه‌تری بگیرید. همچنین شناخت ابزارها و فرآیندهای طلاسازی می‌تواند دید بهتری نسبت به نحوه تولید زیورآلات طلا ایجاد کند.

سوالات متداول | اصطلاحات طلا