معاملات مارجین چیست؟ آموزش مارجین تریدینگ در بازار کریپتو و فارکس

معاملات مارجین روشی برای ترید در بازارهای مالی است که به افراد  امکان می‌دهد با استفاده از سرمایه قرض‌گرفته‌شده، معاملاتی بزرگ‌تر از موجودی حساب واقعی خود انجام دهند.

اکثر افراد تازه کار تصور می‌کنند که برای کسب سودهای بزرگ‌تر در بازارهای مالی حتما باید سرمایه بزرگی در اختیار داشته باشند. اما در بازار ارزهای دیجیتال یا فارکس این‌طور نیست. معاملات مارجین یک نوع معامله اهرمی است که این امکان را فراهم می‌کند که بتوانید معاملاتی با ارزش چند برابر سرمایه خود باز کنید.  اما قبل از شروع مارجین تریدینگ، باید بدانید مارجین چیست و چگونه محاسبه می‌شود، اهرم چه تأثیری بر سود و زیان دارد، سطح مارجین چیست و در چه شرایطی ممکن است معامله به مارجین کال یا لیکوئید شدن برسد.

اگر هنوز با مفاهیم پایه بازار رمز ارزها آشنا نیستید، پیشنهاد می‌کنیم ابتدا دوره آموزش رایگان ارز دیجیتال را مطالعه کنید تا درک بهتری از ساختار معاملات داشته باشید.

معاملات مارجین چیست؟

معاملات مارجین (Margin Trading) اصطلاح دیگری برای معاملات اهرمی (Leveraged Trading) است؛ روشی که در آن برای باز کردن یک موقعیت معاملاتی در بازارهای مالی، تنها بخشی از ارزش معامله را به‌عنوان ودیعه یا مارجین (Margin) پرداخت می‌کنید.

در معاملات مارجین، بروکر یا صرافی در واقع بخش عمده ارزش معامله را به شما وام می‌دهد و در مقابل، از شما می‌خواهد مبلغی را به‌عنوان وثیقه در حساب خود قرار دهید.

مقدار مبلغی که برای باز کردن معامله باید پرداخت کنید، همان مارجین اولیه (Initial Margin) است و میزان آن توسط نرخ مارجین (Margin Rate) تعیین می‌شود که معمولاً به‌صورت درصد بیان می‌شود.

برای مثال، فرض کنید قصد دارید ۱۰ سهم خریداری کنید که قیمت هر سهم ۱۰۰ دلار است. در حالت عادی باید کل مبلغ ۱۰۰۰ دلار را به‌صورت کامل پرداخت کنید. اما اگر نرخ مارجین ۲۰٪ باشد، تنها کافی است ۲۰۰ دلار به‌عنوان مارجین پرداخت کنید، در حالی که همچنان در معرض تغییرات قیمت کل معامله به ارزش ۱۰۰۰ دلار قرار دارید.

در ویدیوی زیر در مورد معاملات مارجین به طور کامل و جامع توضیح داده‌ایم.

سازوکار معاملات مارجین

برای درک بهتر مارجین به زبان ساده، مراحل زیر را در نظر بگیرید:

1. معامله‌گر سرمایه اولیه خود را به عنوان مارجین (وثیقه) به حسابش در صرافی یا بروکر واریز می‌کند.
2. بروکر یا صرافی بر اساس اهرم یا لوریج انتخاب‌شده، اعتبار بیشتری در اختیار او قرار می‌دهد.
3. معامله روی حجم بزرگ‌تری انجام می‌شود.
4. در آخر سود یا زیان بر اساس کل حجم معامله محاسبه می‌شود (نه فقط سرمایه اولیه).

مثال:

برای درک بهتر نحوه عملکرد معاملات مارجین، مثال ساده زیر را در نظر بگیرید:

• سرمایه اولیه معامله‌گر: ۱۰۰۰ دلار
• دارایی: بیت‌کوین
• اهرم: 5x
• نوع پوزیشن: لانگ (Long)

در این مثال، معامله‌گر ۱۰۰۰ دلار به حساب مارجین خود واریز می‌کند. این مبلغ به‌عنوان مارجین اولیه استفاده می‌شود. سپس با انتخاب اهرم ۵ برابری، ۴۰۰۰ دلار دیگر از صرافی قرض می‌گیرد و در مجموع یک موقعیت معاملاتی به ارزش ۵۰۰۰ دلار باز می‌کند.

حالا یک پوزیشن لانگ یا خرید باز می‌کند و تا زمانی که قیمت در جهت پیش‌بینی او حرکت کند، ارزش حساب افزایش می‌یابد. برای مثال، اگر قیمت بیت‌کوین ۱۰ درصد رشد کند، این پوزیشن حدود ۵۰۰ دلار سود ایجاد می‌کند.

اما اگر قیمت برخلاف انتظار معامله‌گر حرکت کند، ضرر ایجادشده از موجودی مارجین او کم می‌شود. در صورتی که کاهش ارزش حساب باعث شود موجودی به کمتر از حداقل مارجین مورد نیاز برسد، صرافی هشدار مارجین کال صادر می‌کند. اگر قیمت همچنان کاهش پیدا کند و سطح مارجین بیش از حد پایین بیاید، صرافی برای جلوگیری از ضرر بیشتر، پوزیشن را به‌صورت خودکار لیکویید می‌کند (می‌بندد).

همانطور که در این مثال ملاحظه کردید، مدیریت ریسک در معاملات مارجین اهمیت بسیار زیادی دارد، در غیر این صورت با ضررهای سنگین مواجه خواهید شد.

انواع موقعیت‌ها در معاملات مارجین

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های معاملات مارجین این است که معامله‌گران می‌توانند هم از افزایش قیمت دارایی‌ها و هم از کاهش آن‌ها کسب سود کنند. به همین دلیل، برخلاف معاملات اسپات که معمولاً سودآوری تنها با رشد قیمت امکان‌پذیر است، در مارجین تریدینگ دو نوع موقعیت معاملاتی در اختیار کاربران قرار دارد: موقعیت خرید (Long) و موقعیت فروش (Short). انتخاب هر یک از این موقعیت‌ها به تحلیل معامله‌گر، شرایط بازار و استراتژی معاملاتی او بستگی دارد.

موقعیت خرید (Long)

موقعیت خرید یا لانگ برای زمانی است که انتظار افزایش قیمت را دارید. در این حالت اگر قیمت رشد کند، سود خواهید کرد.

لانگ اصطلاحی است که اهالی بازار برای اشاره به پوزیشن خرید (Buy) استفاده می‌کنند. در پوزیشن لانگ شما زمانی وارد معامله می‌شوید که انتظار دارید قیمت دارایی موردنظر در آینده افزایش پیدا کند.

برای مثال، اگر پیش‌بینی کنید قیمت سهام تسلا پس از اعلام تغییرات مدیریتی افزایش خواهد یافت، می‌توانید با باز کردن یک پوزیشن لانگ، سهام را خریداری کنید و پس از افزایش قیمت، آن را با قیمت بالاتر بفروشید تا از این اختلاف قیمت سود کسب کنید.

موقعیت فروش (Short)

موقعیت فروش یا شورت برای زمانی است که پیش‌بینی می‌کنید قیمت کاهش پیدا می‌کند. در این حالت ابتدا دارایی را به صورت اعتباری می‌فروشید و بعداً در قیمت پایین‌تر خریداری می‌کنید.

موقعیت شورت که با نام‌های فروش (Selling) یا گرفتن پوزیشن شورت (Going Short) نیز شناخته می‌شود، به موقعیتی گفته می‌شود که معامله‌گر انتظار دارد قیمت یک دارایی کاهش پیدا کند.

در این معامله تریدر ابتدا دارایی را قرض می‌گیرد و سپس می‌فروشد، با این انتظار که قیمت آن در آینده کاهش یابد. سپس همان دارایی را با قیمت پایین‌تر دوباره خریداری می‌کند و به وام‌دهنده بازمی‌گرداند. تفاوت قیمت فروش و خرید مجدد، سود معامله‌گر خواهد بود.

مفاهیم مهم معاملات مارجین

قبل از شروع مارجین تریدینگ، باید با چند مفهوم کلیدی ازجمله مارجین اولیه، مارجین نگهداری، سطح مارجین، مارجین کال و … آشنا شوید. در ادامه، هر یک از این مفاهیم را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.

مارجین اولیه (Initial Margin)

مارجین اولیه مقدار سرمایه‌ای است که برای باز کردن معامله باید در حساب خود داشته باشید. مثلاً برای باز کردن معامله ۱۰ هزار دلاری با لوریج ۲۰ برابر، به ۵۰۰ دلار مارجین اولیه نیاز دارید.

مارجین نگهداری (Maintenance Margin)

مارجین نگهداری حداقل سرمایه‌ای است که باید در حساب باقی بماند تا معامله باز بماند. اگر موجودی حساب از این مقدار کمتر شود، اخطار مارجین کال صادر خواهد شد.

مارجین لول یا سطح مارجین  (Margin Level)

«سطح مارجین»  یکی از مهم‌ترین شاخص‌های مدیریت ریسک در معاملات مارجین است که وضعیت سلامت حساب معاملاتی را نشان می‌دهد. این شاخص از نسبت سرمایه واقعی حساب (Equity) به مارجین استفاده‌شده محاسبه می‌شود و معمولاً به‌صورت درصد نمایش داده می‌شود. هرچه سطح مارجین بالاتر باشد، حساب از وضعیت ایمن‌تری برخوردار است و فاصله بیشتری تا مارجین کال یا لیکوئید شدن دارد.

فرمول محاسبه «سطح مارجین»:

Margin Level = Equity ÷ Used Margin × 100

هرچه این عدد بالاتر باشد، وضعیت حساب امن‌تر است. اگر سطح مارجین کاهش پیدا کند، احتمال بسته شدن موقعیت یا پوزیشن افزایش می‌یابد.

لیکوئید شدن (Liquidation) و مارجین کال (Margin Call)

مارجین کال زمانی رخ می‌دهد که مارجین یا وثیقه حساب شما برای پوشش ضررها کافی نباشد و بروکر از معامله‌گر درخواست افزایش موجودی کند. اگر معامله‌گر این کار را انجام ندهد، ممکن است معامله به صورت خودکار بسته شود که به آن لیکوئید شدن گفته می‌شود.

برای آشنایی کامل با تفاوت این دو مفهوم، مقاله تفاوت مارجین کال با استاپ اوت را مطالعه کنید.

نحوه محاسبه مارجین

فرمول محاسبه مارجین بسیار ساده است و از تقسیم ارزش کل معامله بر میزان لوریج به دست می‌آید. برای مثال، اگر قصد داشته باشید معامله‌ای به ارزش ۱۰ هزار دلار با لوریج ۱۰ برابر باز کنید، به هزار دلار مارجین نیاز خواهید داشت. حال اگر همان معامله را با لوریج ۲۰ برابر انجام دهید، مارجین موردنیاز به ۵۰۰ دلار کاهش پیدا می‌کند.

فرمول:

مارجین= حجم معامله ÷ لوریج

مثال:

• حجم معامله: ۲۰ هزار دلار
• لوریج: ۲۰

مارجین موردنیاز:

۲۰۰۰۰ ÷ ۲۰ = ۱۰۰۰ دلار

پس هرچه اهرم معاملاتی بیشتر باشد، مارجین کمتری نیاز خواهید داشت، اما ریسک معامله نیز افزایش پیدا می‌کند.

مارجین در ارز دیجیتال چیست؟

در بازار ارزهای دیجیتال نیز امکان انجام معاملات مارجین وجود دارد و می‌توانید به کمک اهرم حجم بیشتری از بیت کوین، اتریوم یا سایر رمزارزها را معامله کنید.

صرافی‌هایی که از معاملات مارجین پشتیبانی می‌کنند، معمولاً لوریج‌های مختلفی مانند 3x، 5x،  50x یا حتی بالاتر ارائه می‌دهند. با این حال، انتخاب میزان لوریج باید متناسب با استراتژی، مدیریت سرمایه و میزان ریسک‌پذیری معامله‌گر باشد.

در لایو ترید ارز دیجیتال مجموعه رویال کلاب، سناریوهای واقعی معاملات مارجین در بازار کریپتو به‌صورت عملی اجرا و تحلیل می‌شوند تا بتوانید نحوه مدیریت معاملات در شرایط واقعی بازار را مشاهده کنید.

نکته مهم این است که نوع باز کردن معامله، میزان استفاده از مارجین و انتخاب لوریج، به استراتژی معاملاتی و تحمل ریسک هر فرد بستگی دارد. به همین دلیل پیشنهاد می‌شود قبل از استفاده از اهرم یا لوریج، استراتژی معاملاتی خود را مشخص کنید. در بخش استراتژی سنتر وب‌سایت رویال کلاب می‌توانید با انواع استراتژی‌های معاملاتی و شرایط استفاده از آن‌ها آشنا شوید.

مارجین کراس و ایزوله چیست؟

در مارجین تریدینگ دو حالت برای مدیریت ریسک وجود دارد& مارجین کراس و مارجین ازوله. در ادامه این دو مفهوم را دقیق‌تر بررسی می‌کنیم.

مارجین کراس (Cross Margin)

در حالت مارجین کراس (Cross Margin)، تمام موجودی قابل استفاده حساب معاملاتی به‌عنوان پشتوانه معاملات در نظر گرفته می‌شود. به عبارت دیگر، سرمایه یک معامله به همان مارجین اولیه‌ای که هنگام باز کردن موقعیت اختصاص داده‌اید محدود نیست. بلکه اگر معامله وارد زیان شود، سیستم به‌طور خودکار از موجودی آزاد حساب برای حفظ موقعیت و جلوگیری از لیکوئید شدن استفاده می‌کند. به همین دلیل، در این حالت تمام موجودی حساب به‌صورت مشترک میان معاملات باز به اشتراک گذاشته می‌شود.

برای مثال، فرض کنید ۵۰۰۰ دلار موجودی دارید و تنها با ۱۰۰۰ دلار یک معامله باز کرده‌اید. اگر این معامله وارد زیان شود، در حالت کراس، صرافی یا بروکر می‌تواند از ۴۰۰۰ دلار باقی‌مانده نیز برای حفظ سطح مارجین استفاده کند. این موضوع باعث می‌شود فاصله معامله تا لیکوئید شدن افزایش پیدا کند.

مزایا:

• احتمال لیکوئید شدن کمتر
• مناسب تریدرهای حرفه‌ای

معایب:

• در صورت زیان شدید، کل موجودی حساب درگیر خواهد شد

مارجین ایزوله (Isolated Margin)

در حالت مارجین ایزوله ، تنها مقدار مشخصی از سرمایه که هنگام باز کردن معامله به آن اختصاص داده‌اید، به‌عنوان پشتوانه همان موقعیت در نظر گرفته می‌شود. برخلاف مارجین کراس، در این حالت موجودی آزاد حساب برای جلوگیری از لیکوئید شدن معامله استفاده نمی‌شود و هر موقعیت به‌صورت مستقل مدیریت می‌شود. به همین دلیل، میزان ریسک هر معامله به همان سرمایه اختصاص‌یافته محدود خواهد بود.

برای مثال، فرض کنید ۵۰۰۰ دلار موجودی دارید و تصمیم می‌گیرید تنها ۵۰۰ دلار را به یک معامله اختصاص دهید. اگر این معامله وارد زیان شود و به قیمت لیکوئید شدن برسد، حداکثر همان ۵۰۰ دلار از بین می‌رود و ۴۵۰۰ دلار باقی‌مانده حساب شما دست‌نخورده باقی می‌ماند.

مزایا:

• مدیریت ریسک بهتر
• مناسب افراد مبتدی

معایب:

• احتمال لیکوئید شدن سریع‌تر

تفاوت مارجین تریدینگ با معامله فیوچرز

بسیاری از افراد به غلط فکر می‌کنند که معاملات مارجین و معاملات فیوچرز یکی هستند ، زیرا در هر دو می‌توان از لوریج استفاده کرد و از افزایش یا کاهش قیمت سود برد. با این حال، سازوکار این دو بازار تفاوت‌های اساسی با یکدیگر دارد. در معاملات مارجین، معامله‌گر با استفاده از سرمایه قرض‌گرفته‌شده از بروکر یا صرافی، دارایی واقعی یا موقعیت معاملاتی خود را با حجم بیشتری نسبت به موجودی حساب باز می‌کند و تا زمانی که شرایط حساب اجازه دهد، این اعتبار در اختیار او باقی می‌ماند.

در مقابل، معاملات فیوچرز بر پایه قراردادهای مشتقه (Derivative Contracts) انجام می‌شوند. در این بازار، معامله‌گر مالک دارایی اصلی نیست، بلکه قراردادی را خریدوفروش می‌کند که ارزش آن از قیمت دارایی پایه مانند بیت‌کوین، اتریوم یا جفت‌ارزهای فارکس مشتق شده است. به همین دلیل، عواملی مانند نرخ تأمین مالی، تاریخ سررسید قراردادها و قوانین مربوط به قراردادهای آتی، از ویژگی‌های اختصاصی بازار فیوچرز هستند و در معاملات مارجین به این شکل وجود ندارند.

مارجین در فیوچرز چیست؟

در معاملات فیوچرز، مارجین مبلغی است که معامله‌گر به‌عنوان وجه تضمین (Collateral) برای باز کردن و نگهداری یک قرارداد آتی در حساب خود قرار می‌دهد.

مارجین در فارکس چیست؟

مارجین در فارکس نیز دقیقاً همان مفهوم را دارد، اما به دلیل حجم بالای بازار ارز، استفاده از لوریج در این بازار بسیار رایج‌تر است. برای مثال ممکن است بروکر لوریج‌های 1:100، 1:200 یا حتی 1:500 را در اختیار معامله‌گران قرار دهد. اگرچه این موضوع قدرت خرید شما را افزایش می‌دهد، اما کوچک‌ترین نوسانات قیمت نیز می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر موجودی حساب داشته باشد. 

ریسک‌های کلیدی معاملات مارجین

مهم‌ترین ریسک‌های معاملات مارجین عبارت‌اند از:

• افزایش چندبرابری زیان
• احتمال لیکوئید شدن سرمایه
• تصمیم‌گیری احساسی به دلیل لوریج بالا
• استفاده بیش از حد از سرمایه

بهترین راه برای کاهش این ریسک‌ها عبارت است از:

• تعیین حد ضرر
• استفاده از حجم معاملات مناسب
• انتخاب لوریج منطقی
• رعایت مدیریت سرمایه
• داشتن استراتژی معاملاتی مشخص

جمع‌بندی

آنچه یک تریدر موفق را از سایر افراد متمایز می‌کند، استفاده از لوریج‌های بزرگ‌تر نیست. بلکه توانایی او در مدیریت ریسک هنگام استفاده از این ابزارهاست. معاملات مارجین زمانی به یک مزیت رقابتی تبدیل می‌شوند که حجم معامله، میزان اهرم و سرمایه درگیر، همگی بر اساس یک استراتژی مشخص و مدیریت ریسک انتخاب شوند. در چنین شرایطی، مارجین نه وسیله‌ای برای افزایش هیجان معاملات، بلکه ابزاری برای اجرای دقیق‌تر تصمیمات معاملاتی خواهد بود.

اگر پیش از ورود به مارجین تریدینگ، مفاهیم پایه را به‌خوبی یاد بگیرید، احتمال موفقیت شما در این بازار بسیار بیشتر خواهد بود.

آموزش فارکس از صفر بدون هزینه

آموزش فارکس از صفر کاملا رایگان! شامل مفاهیم پایه، کار با بروکر و استراتژی معاملاتی در بازار فارکس

شرکت در دوره رایگان آموزش فارکس

سوالات متداول مرتبط با معاملات مارجین