چرا نیروگاه‌های برق در جنگ‌ها هدف قرار می‌گیرند؟ | نبردی که با خاموشی آغاز می‌شود

 در جنگ‌های مدرن، زیرساخت‌های انرژی به‌ویژه شبکه‌های برق به یکی از اهداف مهم نظامی تبدیل شده‌اند. به گزارش روزنامه دنیای اقتصاد، تجربه جنگ‌های مختلف نشان می‌دهد قطع برق می‌تواند به‌اندازه حملات نظامی مستقیم، یک کشور را با اختلال گسترده روبه‌رو کند. خاموشی تنها به قطع روشنایی محدود نمی‌شود و خدمات حیاتی مانند بیمارستان‌ها، شبکه آب‌رسانی، ارتباطات و فعالیت‌های صنعتی را نیز تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

شما می‌توانید آخرین تحلیل‌های بازارهای مالی و آخرین خبرهای بازارهای مالی در سایت رویال کلاب یا با قرار دادن شماره همراه خود در بخش پایین از طریق کانال اطلاع رسانی رویال کلاب دریافت کنید.

ثبت اطلاعات تماس

 سابقه هدف قراردادن نیروگاه‌ها در جنگ‌ها

 جنگ جهانی دوم و جنگ کره

 در جنگ جهانی دوم، تأسیسات صنعتی و انرژی از اهداف اصلی بمباران‌های استراتژیک بودند. آمریکا و بریتانیا در حملات هوایی خود نیروگاه‌ها و تأسیسات برق آلمان را هدف قرار دادند؛ زیرا این مراکز برای صنایع نظامی، تولید سوخت مصنوعی و شبکه حمل‌ونقل اهمیت بالایی داشتند. در مقابل، آلمان نیز در حمله به اتحاد جماهیر شوروی تلاش کرد زیرساخت‌های انرژی این کشور را مختل کند.

 چند سال بعد و در جریان جنگ کره، ایالات متحده در سال ۱۹۵۲ مجموعه‌ای از نیروگاه‌های برق‌آبی کره شمالی را هدف قرارداد که نتیجه آن خاموشی گسترده در این کشور و حتی بخش‌هایی از شمال شرق چین بود.

 جنگ خلیج‌فارس و بمباران یوگسلاوی

 در جنگ خلیج‌فارس در سال ۱۹۹۱، ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا بخش بزرگی از شبکه برق عراق را هدف قرارداد. در مدت کوتاهی حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد ظرفیت تولید برق عراق از بین رفت. این حملات علاوه بر خاموشی گسترده، باعث اختلال در تأمین آب آشامیدنی، خدمات درمانی و شبکه‌های ارتباطی شد.

 در سال ۱۹۹۹ نیز در جریان حملات ناتو به یوگسلاوی، از بمب‌های گرافیتی برای ایجاد اتصال کوتاه در شبکه برق استفاده شد. این نوع حمله معمولاً باعث قطع موقت برق می‌شود و آسیب دائمی کمتری به زیرساخت‌ها وارد می‌کند.

 نمونه‌های معاصر

 در سال‌های اخیر نیز تأسیسات انرژی در برخی درگیری‌ها هدف حمله قرار گرفته‌اند. در جنگ روسیه و اوکراین، نیروگاه‌ها، منطقه‌های انتقال و شبکه‌های توزیع برق بارها هدف قرار گرفته‌اند که در بسیاری از موارد به خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده در شهرهای مختلف انجامیده است.

 در درگیری‌های اسرائیل و غزه نیز تنها نیروگاه اصلی تولید برق غزه در مقاطع مختلف آسیب‌دیده است. همچنین در جنگ داخلی سوریه، نیروگاه‌ها و خطوط انتقال برق بارها در اثر حملات هوایی یا درگیری‌های زمینی دچار خسارت شده‌اند.

 چرا زیرساخت‌های برق اهمیت استراتژیک دارند؟

 هدف قراردادن شبکه برق می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای یک کشور داشته باشد، از جمله:

اختلال در تولید تجهیزات و صنایع نظامی کاهش کارایی پایگاه‌های نظام آسیب به شبکه‌های ارتباطی و فرمان‌دهی اختلال در حمل‌ونقل افزایش فشار اقتصادی و روانی بر جامعه

 بااین‌حال، چنین حملاتی معمولاً زندگی غیرنظامیان را نیز به‌شدت تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و خدمات حیاتی مانند بیمارستان‌ها، آب‌رسانی و سیستم‌های گرمایشی را با مشکل مواجه می‌کند.

 آیا حمله به نیروگاه‌ها جنایت جنگی محسوب می‌شود؟

 بر اساس حقوق بشردوستانه بین‌المللی و کنوانسیون‌های ژنو، زیرساخت‌های غیرنظامی اصولاً نباید هدف حمله قرار گیرند. بااین‌حال، اگر یک تأسیسات غیرنظامی به طور مستقیم در خدمت عملیات نظامی باشد، ممکن است به‌عنوان «هدف نظامی مشروع» در نظر گرفته شود.

 در چنین شرایطی نیز رعایت دو اصل ضروری است:

 اصل تناسب

 آسیب وارد شده به غیرنظامیان نباید نامتناسب باهدف نظامی باشد.

 اصل تفکیک

 حملات باید میان اهداف نظامی و غیرنظامی تمایز قائل شوند.

 اگر حمله به زیرساخت‌های برق موجب خسارت گسترده و قابل‌پیش‌بینی برای غیرنظامیان شود ممکن است به‌عنوان نقض حقوق بشردوستانه بین‌المللی و حتی جنایت جنگی موردبررسی قرار گیرد.

 برق؛ میدان جدید نبرد در جنگ‌های مدرن

 با افزایش وابستگی جوامع به انرژی برق، شبکه‌های تولید و توزیع برق به یکی از اهداف مهم در جنگ‌های مدرن تبدیل شده‌اند. قطع برق می‌تواند بدون اشغال کامل سرزمین یا درگیری گسترده نظامی، فشار قابل‌توجهی بر دولت‌ها و جوامع وارد کند. بااین‌حال، پیامدهای انسانی چنین حملاتی باعث شده است که مشروعیت و پیامدهای حقوقی آن همچنان موضوع بحث‌های جدی در سطح بین‌المللی باشد.