گواهی سپرده شمش نقره چیست؟

آیا می‌توان بدون خرید فیزیکی و بدون نگرانی از سرقت، در نقره سرمایه‌گذاری کرد؟ پاسخ این سؤال «گواهی سپرده شمش نقره» است؛ ابزاری رسمی در بورس کالای ایران که امکان خرید حتی یک گرم نقره را فراهم می‌کند.

هدف این مقاله از رویال کلاب بررسی سازوکار گواهی سپرده نقره در بورس کالای ایران است و تمرکز آن بر ساختار معاملاتی، هزینه‌ها و ریسک‌های این ابزار مالی است، پس اگر قصد سرمایه‌گذاری امن در نقره را دارید، همراه ما باشید.

گواهی سپرده نقره چیست؟

گواهی سپرده کالایی شمش نقره یک برگه بهادار است که در بورس کالای ایران معامله می‌شود و مالکیت سرمایه‌گذار بر مقدار معینی نقره (با وزن و عیار مشخص) ذخیره‌شده در انبارهای مورد تایید را اثبات می‌کند.

• مبنای ارزش: هر گواهی معادل ۱ گرم از شمش نقره با عیار ۹۹۹.۹ است.
• پشتوانه فیزیکی: هر ۱۰۰۰ گواهی صادر شده، معادل یک شمش فیزیکی ۱ کیلوگرمی است.

پس از خرید گواهی سپرده نقره در بورس کالا سه راه زیر پیش روی شما خواهد بود:

1. آن را در بازار بورس کالا بفروشید.
2. در حساب کاربری بورس کالای خود نگهداری کنید.
3. یا در صورت تمایل، نقره فیزیکی تحویل بگیرید.

مشخصات فنی و ساختار معاملاتی در سال 1404

در جدول زیر ویژگی‌های هر گواهی سپرده نقره در بورس کالا آورده شده است:

مشخصات	توضیحات
دارایی پایه	شمش نقره
نماد گواهی سپرده نقره	CD1SIB0001
عیار شمش	۹۹۹.۹
اندازه هر گواهی	۱ گرم
محدودیت دارایی	صندوق‌های کالایی و بازارگردان: بدون محدودیتاشخاص حقیقی: حداکثر ۵ کیلوگرم
دامنه نوسان	±۷ درصد قیمت پایانی روز معاملاتی قبل
حداقل خرید	۱ گواهی سپرده
تاریخ انقضا	۱۰ سال (قابل تمدید)
ضامن مالکیت	شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (سمات)
بیمه نگهداری	پوشش کامل بیمه‌ای (All Risks) در انبارهای مورد تأیید بورس

توجه کنید دامنه نوسان و محدودیت خرید، بر اساس میزان عرضه و تقاضا یا احساسات موجود در بازار، تاکنون چندبار تغییر کرده است. این موضوع در اطلاعیه‌های سازمان بورس منتشر می‌شود.

مزایای خرید گواهی سپرده نقره از بورس کالا

خرید گواهی سپرده نقره مزایای قابل‌توجهی نسبت به خرید فیزیکی دارد:

قابلیت دسترسی: امکان شروع سرمایه‌گذاری با مبالغ بسیار اندک (حداقل ۱ گرم) وجود دارد.

کارمزد معاملاتی پایین: کارمزد خرید نقره از بازار فیزیکی بسیار بالا است (ساچمه نقره از 10 درصد و شمش از 21 درصد شروع می‌شود)، اما این کارمزد در بورس کالا 0.24 درصد از ارزش معامله است.

نقدشوندگی بالا: امکان خرید و فروش سریع و آنلاین در ساعات معاملاتی بورس وجود دارد. درحالی‌که برای خرید نقره فیزیکی ابتدا باید فروشنده معتبر پیدا کنید.

تضمین اصالت و عیار: خلوص هر شمش نقره با عیار ۹۹۹.۹ توسط بورس تضمین‌شده است، اما در نقره فیزیکی نیاز به تأیید مجدد عیار، توسط کارشناس در زمان خرید/فروش فیزیکی وجود دارد.

امنیت بالا: دارایی در انبارهای تحت نظارت بورس نگهداری می‌شود، به همین دلیل ریسک سرقت یا مفقودی صفر شده و دیگر نیازی به صندوق امانات ندارید.

معافیت مالیاتی: خرید و فروش این گواهی‌ها مشمول مالیات بر ارزش افزوده نمی‌شود.

نحوه خرید آنلاین نقره

اگر کد بورسی و بورس کالا ندارید، طبق مراحل زیر ابتدا باید نسبت به دریافت این دو مورد اقدام کنید:

ثبت نام و احراز هویت در سامانه سجام: ابتدا باید در سامانه سجام ثبت نام کرده و منتظر بمانید تا احراز هویت شما تایید شود.

ثبت نام در سامانه ایبیگو: از طریق پلتفرم کارگزاری منتخب، وارد سامانه ایبیگو (IBGO) شده و مراحل ثبت ‌نام را طی کنید تا کد بازار مالی دریافت شود.

شارژ حساب و انتقال وجه: مانند خرید اینترنتی حساب معاملاتی کارگزاری خود را شارژ کنید.

ثبت سفارش: در روز، ساعت و بازه قیمتی مجاز، سفارش خرید یا فروش خود را ثبت کنید.

قیمت گواهی سپرده شمش نقره چقدر است؟

قیمت نقره، مانند قیمت طلا به‌صورت لحظه‌ای تغییر می‌کند. اونس نقره (XAGUSD)، نرخ دلار و میزان عرضه و تقاضا در بورس سه عامل مستقیم است که قیمت گواهی سپرده کالایی شمش نقره را مشخص می‌کند.

شما می‌توانید از طریق صفحه اختصاصی گواهی سپرده نقره در بورس کالا در زمان معاملاتی، از نوسان قیمت نقره مطلع شوید.

قیمت گواهی سپرده نقره چگونه محاسبه می‌شود؟

با استفاده از فرمول زیر می‌توان ارزش واقعی هر یک گرم نقره ۹۹۹ مورد معامله در بورس کالا را به‌دست آورد.

قیمت هر گرم نقره = ۳۱.۱۰۳ ÷ (قیمت اونس نقره × نرخ دلار)

فرض کنید قیمت اونس نقره در بازار جهانی ۹۰ دلار و نرخ دلار در بازار داخلی ۱۷۰,۰۰۰ تومان باشد. در این حالت قیمت هر گرم نقره:

تومان ۴۹۱,۹۰۰ ≈ ۳۱.۱۰۳ ÷ (۹۰ × ۱۷۰,۰۰۰)

بنابراین، ارزش ذاتی هر گرم نقره در این شرایط حدود ۴۹۲ هزار تومان برآورد می‌شود. توجه داشته باشید که قیمت معاملاتی گواهی سپرده نقره در بورس کالا ممکن است به دلیل عرضه و تقاضا، محدودیت دامنه نوسان یا هیجانات بازار با این عدد اختلاف داشته باشد.

در زمان خرید نقره از بورس کالا حتما به قیمت ذاتی نقره توجه کنید و زمانی‌که حباب قیمتی بسیار بالا است، ترجیحا خرید نکنید.

کارمزدهای خرید و فروش گواهی سپرده نقره در بورس کالا

خرید گواهی سپرده نقره شامل کارمزد معاملاتی و در صورت نگهداری یا تحویل فیزیکی، هزینه‌های انبارداری است.

１. کارمزد خرید و فروش

کارمزد خرید و فروش گواهی نقره بورس کالا باهم برابر بوده و هر کدام به‌صورت مجزا 0.0024 ارزش معامله (0.24 درصد) است.

نوع کارمزد	فرمول محاسبه
کارمزد خرید گواهی سپرده نقره	0.0024 × ارزش معامله
کارمزد فروش گواهی سپرده نقره	0.0024 × ارزش معامله

۲. هزینه‌های انبارداری گواهی سپرده نقره

هزینه انبارداری بر اساس تعداد روزهای نگهداری و تعداد گواهی‌ها محاسبه می‌شود.

هزینه انبارداری روزانه: 29 ریال به ازای هر گواهی (هر یک گرم نقره).

برای محاسبه هزینه انبارداری نقره باید به شکل زیر عمل کنید:

29 ریال × تعداد روزهای نگهداری × تعداد گواهی سپرده کالایی

برای مثال فرض کنید به اندازه 2 میلیون تومان گواهی سپرده نقره خریداری کرده‌اید، در این حالت کارمزد خرید شما به‌صورت زیر محاسبه می‌شود:

2,000,000 × 0.0024 = 4800 تومان

یعنی تنها چهارهزار و هشتصد تومان کارمزد معامله خرید شما خواهد شد.

حال اگر قیمت هر گواهی سپرده نقره را پانصد هزار تومان در نظر بگیریم. عملا شما 4 گواهی سپرده، معادل 4 گرم نقره خریداری کرده‌اید. فرض می‌کنیم دیدگاه سرمایه‌گذاری شما بلند مدت بوده و می‌خواهد یک سال (365 روز) این 4 عدد گواهی سپرده نقره را نگهداری کنید. در این حالت کارمزد انبارداری به صورت زیر محاسبه می‌شود:

4 × 365 × 29 = 42,340 ریال

یعنی کارمزد نگهداری دارایی شما در بورس کالا به‌ازای یک سال حدود چهارهزار و دویست تومان می‌شود.

در این محاسبات متوجه شدیم واقعا کارمزد معاملاتی و انبارداری در بورس کالا به‌صرفه است. شما با مبلغی حدود نُه هزار تومان می‌توانید بابت از اصل بودن، امن بودن دارایی خیالتان راحت باشد.

شرایط و هزینه‌های تحویل فیزیکی نقره از بورس کالا

حداقل وزن هر شمش نقره در بورس کالا 1 کیلوگرم است، بنابراین برای تحویل فیزیکی کالای خریداری شده باید حداقل 1000 گواهی سپرده کالایی نقره را در حساب کاربری خود خریداری کنید.

مراحل تحویل نقره از بورس کالا

1. ثبت درخواست ترخیص از طریق کارگزاری.

2. نوبت‌دهی توسط بورس.

3. مراجعه به انبار و بررسی کالا در لحظه تحویل.

هزینه‌های مرتبط با تحویل نقره از بورس کالا

علاوه بر هزینه‌های انبارداری تا لحظه تحویل، سرمایه‌گذار موظف است مالیات بر ارزش افزوده را نیز به‌حساب کارگزاری پرداخت کند.

مسئولیت پس از تحویل: در زمان تحویل، در صورت ناقص بودن کالا (به هر دلیلی) شما میتوانید از دریافت آن امتناع کنید، اما پس از دریافت، هیچ اعتراضی مبنی بر کمیت یا کیفیت پذیرفته نیست.

اگر کالا مغایر بود و شما درخواست ارزیابی دادید، دو وضعیت زیر ممکن است رخ دهد:

• اگر شمش مطابق با مشخصات بورس باشد: هزینه ارزیابی بر عهده خریدار است.
• اگر مغایرت اثبات شود: هزینه ارزیابی بر عهده انباردار است و انباردار موظف به تحویل شمش صحیح است.

ریسک خرید گواهی سپرده نقره

برخلاف تصور رایج، هیچ ابزار مالی کاملاً بدون ریسک نیست و گواهی سپرده شمش نقره نیز از این قاعده مستثنی نیست. البته باید میان «ریسک عملیاتی» و «ریسک سرمایه‌گذاری» تفکیک قائل شد.

ریسک‌هایی که حذف می‌شوند | ریسک عملیاتی

با خرید گواهی سپرده نقره، عملاً با این نگرانی‌ها خداحافظی می‌کنید:

• ریسک سرقت فیزیکی
• ریسک تقلب در عیار
• مشکلات نگهداری در منزل
• دشواری فروش در بازار سنتی

چرا؟ زیرا پشتوانه هر گواهی، شمش نقره استاندارد با عیار مشخص است که در انبارهای مورد تأیید بورس نگهداری می‌شود و مالکیت آن تحت نظارت شرکت سپرده‌گذاری مرکزی ثبت شده است. از این نظر، این ابزار امن، شفاف و رسمی است.

ریسک‌هایی که همچنان وجود دارند | ریسک سرمایه‌گذاری

از دیدگاه سرمایه‌گذاری، موضوع متفاوت است و قیمت نقره تحت تأثیر عوامل زیر نوسان می‌کند:

• اونس جهانی نقره (XAGUSD)
• نرخ دلار داخلی
• شرایط عرضه و تقاضای داخلی و جهانی

نقره به دلیل کاربرد گسترده در صنایع مختلف، در دوره‌های رونق صنعتی می‌تواند رشد قابل‌توجهی داشته باشد، اما در زمان رکود جهانی نیز ممکن است افت بیشتری نسبت به طلا تجربه کند.

جمع بندی | خرید نقره در بورس کالا

اگر به دنبال سرمایه‌گذاری در نقره با حداقل ریسک عملیاتی هستید، گواهی سپرده کالایی نقره گزینه‌ای منطقی و رسمی محسوب می‌شود. امنیت نگهداری، شفافیت قیمت‌گذاری و معافیت مالیاتی از مهم‌ترین مزایای آن است. با این حال، نباید فراموش کرد که قیمت نقره تابع شرایط اقتصاد جهانی، نرخ دلار و عرضه و تقاضای داخلی است. مدیریت سرمایه و تنوع‌بخشی به پرتفوی همچنان اصل اول سرمایه‌گذاری باقی می‌ماند.

سؤالات متداول | گواهی نقره بورس کالا