بعد از بیت‌مکس، بیت‌مارت هم تعطیل شد: چه اتفاقی برای صرافی‌های ارز دیجیتال افتاده است؟

در فاصله کمتر از یک هفته، دو صرافی قدیمی بازار ارزهای دیجیتال از پایان فعالیت خود خبر دادند. ابتدا بیت‌مکس (BitMEX)، یکی از شناخته‌شده‌ترین پلتفرم‌های معاملات مشتقه، اعلام کرد پس از ۱۱ سال فعالیت تعطیل می‌شود و چند روز بعد، بیت‌مارت (BitMart) نیز از آغاز روند توقف تدریجی خدمات خود خبر داد. هم‌زمانی این دو اتفاق، پرسش مهمی را درباره آینده صرافی‌های ارز دیجیتال مطرح کرده است.

بیت‌مارت و بیت‌مکس دلیل تعطیلی را «بازبینی راهبردی» و شرایط کلی بازار عنوان کرده‌اند و از ورشکستگی یا مشکلات امنیتی حرفی نزده‌اند. بااین‌حال، افزایش هزینه‌های فعالیت، سخت‌تر شدن قوانین و تمرکز حجم زیادی از معاملات در چند صرافی بزرگ، نشان می‌دهد رقابت برای بسیاری از پلتفرم‌های کوچک‌تر دشوارتر از گذشته شده است.

دسترسی لحظه‌ای به چارت و داده‌های بازار

دسترسی به قیمت لحظه‌ای ارزهای دیجیتال، فارکس و طلای جهانی همراه با نمودارهای تحلیلی

مشاهده چارت قیمت‌ها

بیت‌مارت چگونه تعطیل می‌شود و کاربران تا چه زمانی فرصت برداشت دارند؟

بیت‌مارت فرآیند توقف فعالیت خود را به‌صورت مرحله‌ای آغاز کرده است. از ۲۶ جولای ۲۰۲۶، ثبت‌نام کاربران جدید، واریز ارز دیجیتال و فیات و ثبت سفارش‌های جدید در بازار اسپات متوقف شد. همچنین، حساب‌های فیوچرز وارد حالت «فقط کاهش موقعیت» شدند. یعنی کاربران دیگر نمی‌توانند معامله جدیدی باز کنند و تنها امکان بستن یا کاهش موقعیت‌های فعلی را دارند. سرویس‌هایی مانند کپی‌تریدینگ، معاملات گرید، API، استیکینگ، وام‌دهی و محصولات Earn نیز به‌تدریج متوقف خواهند شد.

مرحله بعدی در ۲۶ آگوست ۲۰۲۶ اجرا می‌شود و تمام معاملات اسپات و فیوچرز پایان می‌یابد. بیت‌مارت از کاربران خواسته است تا پیش از ساعت ۰۱:۰۰ UTC این تاریخ، موقعیت‌های باز خود را ببندند و درخواست برداشت دارایی را نیز حداکثر تا ساعت ۰۵:۰۰ همان روز ثبت کنند. درخواست‌هایی که پس از این زمان ارسال شوند، ممکن است وارد فرآیند بررسی جداگانه شامل احراز هویت، بررسی آدرس کیف پول، منشا سرمایه و الزامات قانونی شوند.

با وجود توقف معاملات، فعالیت کامل پلتفرم تا ۳۱ ژانویه ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت و کاربران پس از آن نیز برای مدتی امکان مشاهده سوابق حساب و ثبت درخواست برداشت خواهند داشت. بااین‌حال، بیت‌مارت توصیه کرده است کاربران انتقال دارایی‌های خود را به روزهای پایانی موکول نکنند.

چرا بیت‌مکس پس از ۱۱ سال تعطیل شد؟

تنها سه روز پیش از اعلام تعطیلی بیت‌مارت، بیت‌مکس نیز خبر داد که پس از ۱۱ سال فعالیت، در ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ به کار خود پایان می‌دهد. این صرافی که در سال ۲۰۱۴ راه‌اندازی شد، یکی از نخستین پلتفرم‌هایی بود که معاملات دائمی ارز دیجیتال را به‌صورت گسترده ارائه کرد و نقش مهمی در رشد بازار مشتقه داشت.

شرکت HDR Global Trading، مالک بیت‌مکس، دلیل این تصمیم را نتیجه یک بررسی راهبردی درباره وضعیت کسب‌وکار و شرایط کلی صنعت کریپتو اعلام کرد، اما جزئیات بیشتری درباره علت خروج خود ارائه نداد. این صرافی بلافاصله ثبت‌نام کاربران جدید را متوقف کرد و اعلام کرد از ۲۶ آگوست معاملات وارد حالت «فقط کاهش موقعیت» می‌شوند. همچنین، کاربرانی که پس از تعطیلی همچنان دارایی خود را در حساب نگه دارند، ممکن است با هزینه نگهداری ماهانه مواجه شوند.

با وجود سابقه طولانی بیت‌مکس، تعطیلی این صرافی تاثیر زیادی بر بازار نگذاشت، زیرا سهم آن در سال‌های اخیر به‌شدت کاهش یافته بود. طبق داده‌های کایکو، حجم معاملات روزانه بیت‌مکس هنگام اعلام تعطیلی حدود ۴۰۰ هزار دلار بود و سهم آن از بازار کمتر از ۰/۰۱ درصد برآورد می‌شد. داده‌های کریپتوکوانت نیز نشان می‌دهد حجم معاملات آتی بیت کوین در این پلتفرم از سال ۲۰۲۱ روند نزولی پیدا کرد و دیگر به اوج سال ۲۰۲۰، زمانی که حجم روزانه آن بین ۱ تا ۵ میلیارد دلار بود، بازنگشت.

بیت‌مکس که در سال ۲۰۲۳ حدود ۰/۹ درصد از حجم معاملات صرافی‌های مشتقه را در اختیار داشت و در رتبه نهم قرار گرفته بود، تا سال ۲۰۲۵ دیگر در میان ۱۰ پلتفرم برتر معاملات دائمی دیده نمی‌شد. این اتفاق در شرایطی رخ داد که حجم سالانه معاملات دائمی در سایر پلتفرم‌های بزرگ بازار با رشد ۴۷/۴ درصدی به رکورد ۸۶/۲ تریلیون دلار رسیده بود؛ موضوعی که نشان می‌دهد مشکل بیت‌مکس کاهش تقاضا برای معاملات مشتقه نبود، بلکه از دست دادن سهم بازار در برابر رقبا بود.

چرا صرافی‌های کوچک‌تر زیر فشار قرار گرفته‌اند؟

برآوردها نشان می‌دهد پنج صرافی بزرگ حدود ۸۰ درصد حجم معاملات اسپات جهان را در اختیار دارند. در چنین شرایطی، پلتفرم‌هایی که سهم کمتری از بازار دارند باید هزینه‌های مشابهی برای امنیت، زیرساخت و رعایت قوانین پرداخت کنند، اما درآمد کمتری از کارمزد معاملات به دست می‌آورند. هم‌زمان، کاهش کارمزدهای معاملاتی به دلیل رقابت شدید میان صرافی‌ها نیز حاشیه سود این شرکت‌ها را کاهش داده است.

از طرف دیگر، قوانین سخت‌گیرانه‌تر در مناطق مختلف جهان هزینه فعالیت صرافی‌ها را افزایش داده است. اجرای مقرراتی مانند MiCA در اروپا، الزامات احراز هویت، قوانین مبارزه با پول‌شویی، Travel Rule، کنترل تحریم‌ها و انتشار گزارش اثبات ذخایر، همگی به زیرساخت فنی و نیروی انسانی بیشتری نیاز دارند. صرافی‌های بزرگ می‌توانند این هزینه‌ها را میان تعداد زیادی کاربر تقسیم کنند، اما برای پلتفرم‌هایی با حجم معاملات پایین‌تر، ادامه این مسیر دشوارتر می‌شود.

تغییر رفتار بازار نیز فشار بیشتری به برخی صرافی‌های قدیمی وارد کرده است. بیت‌مکس زمانی به دلیل ارائه معاملات دائمی خارج از چارچوب‌های سنتی شناخته می‌شد، اما امروز همین محصولات توسط صرافی‌های بزرگ‌تر و قانون‌گذاری‌شده نیز ارائه می‌شوند. برای مثال، کوین‌بیس و کراکن در آمریکا معاملات مشابهی را در چارچوب‌های نظارتی ارائه کرده‌اند و کاربران دیگر برای دسترسی به این ابزارها مجبور نیستند سراغ پلتفرم‌های قدیمی‌تر بروند.

در نتیجه، مزیتی که زمانی باعث رشد صرافی‌هایی مانند بیت‌مکس شده بود، امروز دیگر انحصاری نیست. بسیاری از معامله‌گران ترجیح می‌دهند از پلتفرم‌هایی استفاده کنند که علاوه‌بر ارائه خدمات مشابه، نقدینگی بیشتر، اعتبار بالاتر و وضعیت قانونی روشن‌تری دارند. همین تغییر شرایط، رقابت را برای صرافی‌هایی که خارج از جمع بازیگران بزرگ بازار قرار دارند، سخت‌تر کرده است.

سقوط شدید توکن‌های BMX و BMEX

خبر تعطیلی هر دو صرافی، توکن‌های اختصاصی آن‌ها را با سقوط سنگینی روبه‌رو کرد. توکن BMEX پس از اعلام تعطیلی بیت‌مکس بیش از ۹۰ درصد از ارزش خود را از دست داد و توکن BMX هم نیز پس از انتشار خبر تعطیلی بیش از ۸۰ درصد در یک شبانه‌روز سقوط کرد.

بر اساس اطلاعات کوین‌گکو، قیمت BMX در ۲۶ جولای به حدود ۰/۱۶۴ دلار رسید و حجم معاملات روزانه آن حدود ۶/۱ میلیون دلار بود. ارزش بازار این توکن نیز از بیش از ۱۰۰ میلیون دلار در ابتدای هفته به حدود ۵۵/۶ میلیون دلار کاهش یافت.

BMX برای ارائه تخفیف در کارمزد معاملات و دسترسی به برخی مزایای داخل پلتفرم استفاده می‌شد. با توقف فعالیت صرافی، بخش بزرگی از کاربرد این توکن نیز از بین می‌رود. به همین دلیل، سرمایه‌گذاران با سرعت زیادی برای فروش آن اقدام کردند.

مراقب کلاهبرداری‌های مربوط به برداشت باشید

بیت‌مارت هشدار داده است افراد سودجو ممکن است خود را به‌عنوان پشتیبان صرافی معرفی کنند و در ازای دریافت پول، وعده تسریع برداشت یا آزادسازی حساب را بدهند. بیت‌مارت تاکید کرده است هیچ کانال ویژه پولی برای برداشت سریع‌تر وجود ندارد. این صرافی همچنین برای باز کردن حساب یا تسریع انتقال دارایی هیچ هزینه جداگانه‌ای دریافت نمی‌کند.

هیچ‌یک از کارکنان واقعی صرافی نیز رمز عبور، کد ورود دومرحله‌ای، کد پیامکی، کلید خصوصی یا عبارت بازیابی کیف پول را از کاربر درخواست نمی‌کنند. پیام‌هایی که در تلگرام، واتساپ یا شبکه‌های اجتماعی وعده برداشت فوری در ازای پرداخت وجه می‌دهند، کلاهبرداری هستند. کاربران باید فقط از وب‌سایت، اپلیکیشن و ایمیل‌های رسمی بیت‌مارت استفاده کنند.

دسترسی لحظه‌ای به چارت و داده‌های بازار

دسترسی به قیمت لحظه‌ای ارزهای دیجیتال، فارکس و طلای جهانی همراه با نمودارهای تحلیلی

مشاهده چارت قیمت‌ها