خلاصه خبر هم‌زمان با افزایش قیمت نفت و اختلال در بازار جهانی انرژی، بیش از ۵۰ شرکت بزرگ نفت و گاز آمریکا در فاصله آوریل تا سپتامبر ۲۰۲۶ بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار سود کسب کرده‌اند، رقمی نزدیک به سه برابر مدت مشابه سال قبل. افزایش قیمت نفت، رشد حاشیه سود پالایشگاه‌ها، اختلال در زنجیره تأمین و آسیب به ظرفیت پالایشی در خاورمیانه و روسیه از عوامل اصلی این جهش سود بوده‌اند. با این حال، افزایش هزینه سوخت فشار قابل‌توجهی بر مصرف‌کنندگان آمریکایی وارد کرده و شرکت‌های نفتی نیز بخش مهمی از درآمد خود را صرف کاهش بدهی، ذخایر نقدی و بازگرداندن سرمایه به سهامداران کرده‌اند. برای ایران، افزایش قیمت جهانی نفت می‌تواند ارزش هر بشکه صادراتی را بالا ببرد، اما میزان درآمد نهایی همچنان به حجم صادرات، تخفیف‌ها، هزینه حمل‌ونقل و بیمه، نحوه تسویه و دسترسی به ارز بستگی دارد.
به گزارش گروه آنالین روزنامه دنیای اقتصاد، هم‌زمان با افزایش قیمت نفت و اختلال در بازار جهانی انرژی بر اثر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، شرکت‌های بزرگ نفتی آمریکا طی شش ماه بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار سود کسب کرده‌اند؛ رقمی نزدیک به سه برابر دوره مشابه سال گذشته. بررسی نیویورک‌تایمز نشان می‌دهد در شرایطی که مصرف‌کنندگان آمریکایی هزینه سنگین‌تری برای سوخت می‌پردازند، تولیدکنندگان و پالایشگران نفت از بزرگ‌ترین برندگان مالی تحولات اخیر بوده‌اند.
سود ۱۳۰ میلیارد دلاری شرکت‌های نفتی آمریکا چگونه رقم خورد؟
بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز در ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶، عملکرد بیش از ۵۰ شرکت بزرگ نفت و گاز آمریکا نشان می‌دهد مجموع سود این شرکت‌ها در فاصله آوریل تا سپتامبر از مرز ۱۳۰ میلیارد دلار عبور کرده است. این رقم در حالی ثبت شده که سود همین شرکت‌ها در دوره مشابه سال ۲۰۲۵ کمتر از ۴۷ میلیارد دلار بود. به این ترتیب، سود ثبت‌شده در این دوره تقریباً سه برابر مدت مشابه سال قبل شده است.
البته رقم ۱۳۰ میلیارد دلار نباید به‌طور کامل به‌عنوان سود اضافی ناشی از جنگ در نظر گرفته شود. این برآورد، سود مجموع شرکت‌های بررسی‌شده را در بر می‌گیرد و سود ماه مارس، نخستین ماه جنگ، و همچنین ماه اکتبر در آن لحاظ نشده است.
افزایش قیمت نفت خام، کمبود ظرفیت پالایش و اختلال در زنجیره تأمین سوخت از جمله عواملی هستند که به افزایش سودآوری صنعت نفت آمریکا کمک کرده‌اند.
چرا افزایش قیمت نفت به سود پالایشگاه‌ها تمام شد؟
یکی از نکات مهم در تحولات اخیر بازار انرژی، عملکرد قوی‌تر بخش پالایش در مقایسه با برخی بخش‌های دیگر صنعت نفت بوده است.
آسیب به برخی تأسیسات پالایشی در خاورمیانه و روسیه، ظرفیت تولید فرآورده‌هایی مانند بنزین و گازوئیل را کاهش داده است. در چنین شرایطی، اگر عرضه سوخت کاهش پیدا کند اما تقاضا همچنان بالا باقی بماند، فاصله میان قیمت نفت خام و قیمت فرآورده‌های پالایش‌شده افزایش پیدا می‌کند.
این فاصله که با عنوان حاشیه پالایش شناخته می‌شود، یکی از عوامل مهم سودآوری پالایشگاه‌هاست. در نتیجه، پالایشگاه‌هایی که همچنان فعال هستند و به منابع نفت خام دسترسی دارند، می‌توانند از افزایش این حاشیه سود بهره بیشتری ببرند.
بخشی از پالایشگاه‌های آمریکا نیز به دلیل دسترسی به نفت از طریق خطوط لوله، کمتر در معرض هزینه‌های بالای حمل‌ونقل دریایی قرار گرفته‌اند. گزارش‌های مالی اخیر نیز اهمیت این عامل را تأیید می‌کند. رویترز گزارش داده است که افزایش حاشیه پالایش، سود بخش پالایش اکسون موبیل را در سه‌ماهه سوم به شکل قابل‌توجهی افزایش داده است.
سود اکسون موبیل و شورون چقدر افزایش یافت؟
گزارش‌های مالی منتشرشده در ۳۰ اکتبر نشان می‌دهد دو شرکت بزرگ انرژی آمریکا، اکسون موبیل و شورون، در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ رشد قابل‌توجهی در سود خود ثبت کرده‌اند. اکسون موبیل سود خالص ۱۵.۴ میلیارد دلاری و شورون سود خالص حدود ۹.۹ میلیارد دلاری را گزارش کرده‌اند.
در مقایسه با سه‌ماهه مشابه سال ۲۰۲۵، سود اکسون موبیل بیش از دو برابر و سود شورون نزدیک به سه برابر شده است. گزارش رویترز نیز افزایش شدید درآمد بخش پالایش اکسون را تأیید کرده و سود تعدیل‌شده این شرکت در سه‌ماهه سوم را ۱۷.۵ میلیارد دلار اعلام کرده است.
افزایش سودآوری بخش پالایش نقش مهمی در این عملکرد داشته است. با وجود رشد درآمدها، مدیران این شرکت‌ها تمایل چندانی به تغییر شتاب‌زده برنامه‌های سرمایه‌گذاری بلندمدت خود نشان نداده‌اند.
هزینه سنگین افزایش قیمت نفت برای مصرف‌کنندگان آمریکایی
در مقابل رشد سود شرکت‌های نفتی، خانوارهای آمریکایی با افزایش هزینه بنزین و گازوئیل مواجه شده‌اند.بر اساس برآورد آزمایشگاه راهکارهای اقلیمی دانشگاه براون که در گزارش ۳۰ اکتبر نیویورک‌تایمز مورد استناد قرار گرفته، مجموع هزینه اضافی مصرف‌کنندگان آمریکایی برای بنزین و گازوئیل از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه تا زمان تهیه گزارش به حدود ۱۴۷ میلیارد دلار رسیده است.
این رقم معادل بیش از ۱۱۰۰ دلار هزینه اضافی به ازای هر خانوار آمریکایی برآورد شده است. البته این اعداد، برآورد اقتصادی هستند و به معنای هزینه مستقیم و ثبت‌شده برای هر خانوار نیستند. محاسبات دانشگاه براون با مقایسه قیمت واقعی سوخت و سناریوی تخمینی قیمت‌ها در صورت وقوع نیافتن جنگ انجام شده است.
آیا سودهای نفتی به افزایش تولید منجر می‌شود؟
یکی از پرسش‌های مهم بازار نفت این است که آیا افزایش سود شرکت‌های انرژی می‌تواند در نهایت به افزایش عرضه جهانی و کاهش فشار قیمتی منجر شود یا خیر.
بر اساس گزارش نیویورک‌تایمز، بسیاری از شرکت‌های نفتی در شرایط فعلی به جای توسعه فوری ظرفیت تولید و پالایش فراتر از برنامه‌های قبلی، بر کاهش بدهی‌ها، تقویت ذخایر نقدی و بازگرداندن سرمایه به سهامداران تمرکز کرده‌اند.
گزارش رویترز نیز نشان می‌دهد شرکت‌های بزرگ نفتی در مواجهه با این افزایش درآمد، عمدتاً رویکرد محتاطانه‌ای نسبت به افزایش سرمایه‌گذاری بلندمدت اتخاذ کرده‌اند و بخشی از منابع نقدی خود را برای تقویت ترازنامه و بازخرید سهام به کار گرفته‌اند.
از سوی دیگر، افزایش ظرفیت پالایشگاه‌ها و توسعه میادین نفتی به سرمایه‌گذاری و زمان قابل‌توجهی نیاز دارد. بنابراین، سودآوری بالای شرکت‌های انرژی لزوماً به معنای افزایش سریع عرضه نفت و سوخت در کوتاه‌مدت نیست.
افزایش قیمت نفت چه تأثیری بر اقتصاد ایران دارد؟
تحولات بازار جهانی نفت برای اقتصاد ایران اهمیت ویژه‌ای دارد. افزایش قیمت جهانی نفت می‌تواند ارزش هر بشکه نفت صادراتی را افزایش دهد، اما میزان درآمد واقعی کشور به عوامل دیگری مانند حجم صادرات، تخفیف‌های فروش، هزینه حمل‌ونقل، شرایط تسویه و امکان دسترسی به درآمدهای ارزی نیز بستگی دارد.
از سوی دیگر، اختلال در مسیرهای انتقال انرژی و افزایش هزینه بیمه و حمل‌ونقل می‌تواند بخشی از مزایای افزایش قیمت نفت را خنثی کند. تغییرات بازار انرژی همچنین می‌تواند از مسیر انتظارات تورمی، تجارت جهانی و ریسک‌های سیاسی بر بازار ارز و سایر دارایی‌ها اثر بگذارد؛ هرچند جهت و شدت این اثرها بدون بررسی داده‌های بیشتر قابل تعیین نیست.
جمع‌بندی
افزایش قیمت نفت و اختلال در زنجیره تأمین انرژی، شرایطی کم‌سابقه برای بخش‌هایی از صنعت نفت آمریکا ایجاد کرده و مجموع سود بیش از ۵۰ شرکت نفت و گاز این کشور در فاصله آوریل تا سپتامبر را به بیش از ۱۳۰ میلیارد دلار رسانده است.
در این میان، رشد حاشیه سود پالایش نقش مهمی در عملکرد شرکت‌هایی مانند اکسون موبیل و شورون داشته است. با این حال، افزایش سود شرکت‌های نفتی هنوز به معنای رشد سریع تولید و عرضه نیست و شرکت‌ها بخش قابل‌توجهی از منابع خود را صرف کاهش بدهی، تقویت ذخایر نقدی و بازگرداندن سرمایه به سهامداران می‌کنند.
ادامه روند قیمت نفت و سودآوری شرکت‌های انرژی نیز به عواملی مانند وضعیت درگیری‌ها، بازگشت ظرفیت پالایش، امنیت مسیرهای حمل‌ونقل و تصمیم تولیدکنندگان بزرگ وابسته خواهد بود.
سلب مسئولیت:مطالب منتشرشده در بخش اخبار بازارهای مالی رویال کلاب صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی دارند و به منزله توصیه یا سیگنال خرید و فروش نیستند. مسئولیت هرگونه تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری بر عهده کاربران است.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.