خلاصه خبر اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵ با تشدید نااطمینانی روبه‌رو شده و بنگاه‌ها تنها از ۳۵٪ ظرفیت واقعی خود استفاده می‌کنند. مهم‌ترین مشکلات، نوسان قیمت مواد اولیه، کمبود منابع مالی و بی‌ثباتی قوانین است که در کنار فشارهای جنگ، تولید و سرمایه‌گذاری را محدود کرده‌اند.
به نقل از مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، شرایط محیط کسب‌وکار کشور در بهار ۱۴۰۵ نامساعدتر شده و شاخص ملی محیط کسب‌وکار به ۶.۲۳ رسیده است. همزمان، ظرفیت واقعی فعالیت بنگاه‌های اقتصادی تنها حدود ۳۵ درصد گزارش شده که نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از توان اقتصادی کشور همچنان بلااستفاده مانده است. تازه‌ترین گزارش پایش ملی محیط کسب‌وکار نشان می‌دهد نوسان قیمت مواد اولیه، دشواری تامین مالی و بی‌ثباتی قوانین و مقررات، مهم‌ترین موانع پیش روی فعالان اقتصادی هستند. در کنار این عوامل، پیامدهای جنگ نیز فشار مضاعفی بر بنگاه‌ها وارد کرده است.
نامساعدترین شرایط سال‌های اخیر
شاخص محیط کسب‌وکار در بهار ۱۴۰۵ به عدد ۶.۲۳ رسیده است. این رقم در زمستان ۱۴۰۴ برابر با ۶.۲۰ و در بهار سال گذشته ۵.۹۵ بود. در این شاخص، افزایش عدد به معنای نامساعدتر شدن فضای فعالیت اقتصادی است. آخرین بار در سال ۱۳۹۷ شاخص محیط کسب‌وکار در سطحی بالاتر از ۶.۲۰ قرار گرفته بود.
شاخص اثرگذاری جنگ بر کسب‌وکارها نیز در بهار امسال به ۷.۸۷ رسیده است. این عدد نشان می‌دهد تحولات سیاسی و امنیتی در کنار مشکلات ساختاری اقتصاد، فشار قابل توجهی بر فعالیت بنگاه‌ها وارد کرده‌اند.
بنگاه‌ها با یک‌سوم ظرفیت فعال‌اند
یکی از مهم‌ترین یافته‌های این گزارش به ظرفیت واقعی فعالیت کسب‌وکارها مربوط می‌شود. بر اساس نتایج پایش، بنگاه‌های اقتصادی به طور متوسط تنها از ۳۵ درصد ظرفیت واقعی خود استفاده می‌کنند. این مسئله نشان می‌دهد بخش بزرگی از توان تولیدی و خدماتی کشور به فعالیت اقتصادی تبدیل نشده است. نااطمینانی نسبت به آینده، نوسان هزینه‌ها، محدودیت منابع مالی و تغییر مقررات از عواملی هستند که بنگاه‌ها را در زمینه تولید، سرمایه‌گذاری و استخدام نیروی جدید محتاط‌تر کرده‌اند.
سه مانع اصلی کسب‌وکارها
عواملی که مانع از رشد کسب و کارها می‌شود، نوسان قیمت مواد اولیه، مشکلات مربوط به تأمین مالی و بروکراسی و بی‌ثباتی قوانین و مقررات است. در ادامه به توضیح هر کدام پرداخته‌ایم.
نوسان قیمت مواد اولیه
غیرقابل پیش‌بینی بودن قیمت مواد اولیه و محصولات با شاخص ۸.۵۰، مهم‌ترین مانع فعالیت اقتصادی در کشور اعلام شده است. مسئله اصلی برای بنگاه‌ها فقط افزایش قیمت نیست. زمانی که هزینه تولید در ماه‌های آینده قابل پیش‌بینی نباشد، برنامه‌ریزی برای سرمایه‌گذاری و محاسبه سودآوری نیز دشوار می‌شود.
دشواری تامین مالی
دشواری دریافت تسهیلات و تامین منابع مالی از بانک‌ها با شاخص ۷.۶۷ در رتبه دوم مشکلات قرار گرفته است. این وضعیت باعث شده بسیاری از کسب‌وکارها برای تامین سرمایه در گردش یا اجرای برنامه‌های توسعه‌ای خود با محدودیت مواجه شوند.
بی‌ثباتی قوانین و مقررات
بی‌ثباتی سیاست‌ها، قوانین و رویه‌های اجرایی نیز با شاخص ۷.۳۷ سومین مانع اصلی بنگاه‌ها بوده است. تغییر مداوم قواعد اقتصادی، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت را کاهش می‌دهد و فعالان اقتصادی را به سمت تصمیم‌های کوتاه‌مدت و محافظه‌کارانه سوق می‌دهد.
کشاورزی و خدمات تحت فشار بیشتر
شاخص محیط کسب‌وکار در بخش کشاورزی از ۶.۰۳ در زمستان ۱۴۰۴ به ۶.۲۳ در بهار ۱۴۰۵ افزایش یافته است. در بخش خدمات نیز شاخص از ۶.۱۱ به ۶.۲۱ رسیده که نشان‌دهنده دشوارتر شدن شرایط فعالیت در این بخش است. صنعت اما روند متفاوتی داشته است. شاخص این بخش از ۶.۱۷ به ۶.۱۳ کاهش یافته و بهبود محدودی را نسبت به زمستان ثبت کرده است. با این حال، شاخص صنعت همچنان از رقم ۵.۸۸ در بهار سال گذشته بالاتر است و این تغییر را نمی‌توان نشانه پایان مشکلات این بخش دانست.
بی‌ثباتی جای اینترنت را گرفت
در زمستان ۱۴۰۴ محدودیت دسترسی به اینترنت و شبکه تلفن همراه برای نخستین بار در میان سه مشکل اصلی فعالان اقتصادی قرار گرفته بود. در بهار ۱۴۰۵ این عامل از سه رتبه نخست خارج شده و بی‌ثباتی سیاست‌ها و مقررات دوباره به یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های بنگاه‌ها تبدیل شده است. این تغییر نشان می‌دهد مسئله پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد برای فعالان اقتصادی به یکی از اصلی‌ترین چالش‌ها تبدیل شده است.
کدام استان‌ها شرایط بهتری دارند؟
بر اساس نتایج این پایش، قم با شاخص ۴.۷۸ بهترین وضعیت محیط کسب‌وکار را در میان استان‌های کشور ثبت کرده است. پس از قم، اصفهان با شاخص ۵.۶۲ و زنجان با ۵.۸۷ در جایگاه‌های بعدی قرار دارند. در مقابل، ایلام با شاخص ۶.۶۹ نامساعدترین وضعیت را داشته است. کهگیلویه و بویراحمد با ۶.۶۳ و هرمزگان با ۶.۶۱ نیز در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
تهران نامساعدتر از میانگین کشور
شاخص محیط کسب‌وکار تهران در بهار ۱۴۰۵ به ۶.۲۶ رسیده است، در حالی که میانگین کشوری ۶.۲۳ اعلام شده است. این عدد در زمستان ۱۴۰۴ برای تهران ۶.۱۷ بود و افزایش آن نشان می‌دهد شرایط فعالیت اقتصادی در پایتخت نیز نامساعدتر شده است. قرار گرفتن تهران در وضعیتی ضعیف‌تر از میانگین کشور نشان می‌دهد بخش مهمی از مشکلات کسب‌وکارها ماهیتی سراسری دارد و حتی مزیت‌هایی مانند دسترسی بهتر به بازار، شبکه مالی و خدمات تخصصی نیز نتوانسته این فشارها را خنثی کند.
اقتصاد درگیر نااطمینانی
نتایج این گزارش نشان می‌دهد مشکل اصلی کسب‌وکارهای ایرانی به یک عامل محدود نمی‌شود. نوسان قیمت‌ها، محدودیت تامین مالی، تغییر مقررات و افزایش ریسک‌های سیاسی به صورت همزمان فضای فعالیت اقتصادی را تحت تاثیر قرار داده‌اند.
فعالیت بنگاه‌ها با تنها ۳۵ درصد ظرفیت واقعی، یکی از روشن‌ترین نشانه‌های این وضعیت است. تا زمانی که فعالان اقتصادی نتوانند تصویری نسبتا قابل پیش‌بینی از هزینه‌ها، قوانین و شرایط آینده داشته باشند، افزایش سرمایه‌گذاری و استفاده کامل‌تر از ظرفیت اقتصاد دشوار خواهد بود.
جمع بندی
اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۵ با افزایش نااطمینانی و تشدید مشکلات کسب‌وکار مواجه شده است، به طوری‌که شاخص محیط کسب‌وکار به ۶.۲۳ رسیده و بنگاه‌ها به‌طور متوسط تنها از ۳۵ درصد ظرفیت واقعی خود استفاده می‌کنند. نوسان قیمت مواد اولیه، دشواری تأمین مالی و بی‌ثباتی قوانین و مقررات، مهم‌ترین موانع فعالیت اقتصادی هستند و پیامدهای جنگ نیز فشار بیشتری بر کسب‌وکارها وارد کرده است. در مجموع، تا زمانی که ثبات اقتصادی، امکان پیش‌بینی هزینه‌ها و دسترسی به منابع مالی بهبود پیدا نکند، افزایش تولید، سرمایه‌گذاری و اشتغال با محدودیت جدی روبه‌رو خواهد بود.
سلب مسئولیت:مطالب منتشرشده در بخش اخبار بازارهای مالی رویال کلاب صرفاً جنبه اطلاع‌رسانی دارند و به منزله توصیه یا سیگنال خرید و فروش نیستند. مسئولیت هرگونه تصمیم‌گیری و سرمایه‌گذاری بر عهده کاربران است.
دیدگاه‌ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.