فلز ارزشمندی که امسال جایگزین طلا می شود

به نقل از گزارش اخیر «بلومبرگ» (Bloomberg) و جمعی از تحلیل‌های منتشرشده در نهادهای مالی بین‌المللی، توجه سرمایه‌گذاران جهانی در ماه‌های اخیر به‌تدریج از برخی دارایی‌های سنتی مانند طلا و نقره به سمت مس در حال تغییر است: فلزی که به‌واسطه نقش کلیدی در صنایع نوین، دوباره در مرکز تحلیل‌های اقتصادی قرار گرفته است.

بر اساس این گزارش‌ها، در صورت تداوم شرایط فعلی اقتصاد جهانی، مس می‌تواند در سال جاری یکی از دارایی‌های مهم و اثرگذار در بازارهای کالایی باشد و در برخی سناریوها حتی از نظر بازدهی با فلزات گران‌بها رقابت کند.

تغییر کانون توجه در بازارهای کالایی

در حالی که طلا همچنان به‌عنوان دارایی امن در دوره‌های نااطمینانی اقتصادی مورد توجه قرار دارد، مس بیش از هر چیز به رشد واقعی اقتصاد جهانی وابسته است. همین ویژگی باعث شده این فلز در بسیاری از تحلیل‌ها به‌عنوان یکی از شاخص‌های غیررسمی وضعیت فعالیت صنعتی جهان شناخته شود.

بر اساس گزارش نهادهایی مانند بانک جهانی و سایر مراکز پژوهشی حوزه انرژی و فلزات، روند مصرف مس در سال‌های اخیر افزایشی بوده و این روند هم‌زمان با توسعه زیرساخت‌های صنعتی و دیجیتال شدت گرفته است.

نقش فناوری‌های نوین در افزایش تقاضا

هوش مصنوعی و مراکز داده

گسترش هوش مصنوعی و توسعه مراکز داده در سطح جهانی، یکی از مهم‌ترین محرک‌های افزایش تقاضای مس محسوب می‌شود. زیرساخت‌های مرتبط با پردازش ابری، شبکه‌های پرسرعت و سیستم‌های خنک‌کننده، همگی نیاز قابل توجهی به این فلز دارند.

خودروهای برقی و تحول صنعت حمل‌ونقل

بر اساس داده‌های صنعتی، خودروهای برقی به‌طور متوسط بین ۲ تا ۴ برابر بیشتر از خودروهای احتراقی مس مصرف می‌کنند. این اختلاف مصرف، نقش مهمی در افزایش تقاضای بلندمدت این فلز ایفا کرده است.

توسعه شبکه‌های برق و انرژی‌های تجدیدپذیر

کشورهای مختلف جهان برنامه‌های گسترده‌ای برای نوسازی شبکه‌های برق و توسعه انرژی‌های پاک در دستور کار قرار داده‌اند. برآوردها نشان می‌دهد این پروژه‌ها در مقیاس جهانی نیازمند سرمایه‌گذاری‌های چند صد میلیارد دلاری هستند که بخش قابل توجهی از آن به مصرف مس اختصاص دارد.

چین: محور اصلی تقاضای جهانی مس

بر اساس داده‌های منتشرشده توسط نهادهای بین‌المللی، بیش از ۵۰ درصد مصرف جهانی مس در اقتصاد چین انجام می‌شود. این موضوع باعث شده تحولات اقتصادی این کشور، اثر مستقیم و سریع بر قیمت جهانی مس داشته باشد.

سیاست‌های حمایتی چین در حوزه زیرساخت، صنعت و ساخت‌وساز نیز در سال‌های اخیر یکی از عوامل مهم حفظ تقاضا در بازار فلزات صنعتی عنوان شده است. در همین چارچوب، مس در بسیاری از تحلیل‌های کلان به‌عنوان یکی از شاخص‌های غیرمستقیم وضعیت اقتصاد صنعتی چین در نظر گرفته می‌شود.

محدودیت عرضه و چالش‌های تولید

در سمت عرضه، بازار مس با محدودیت‌های ساختاری مواجه است. توسعه یک معدن جدید مس معمولاً بین ۸ تا ۱۲ سال زمان نیاز دارد و مستلزم سرمایه‌گذاری‌های سنگین و بلندمدت است.

علاوه بر این، کاهش عیار ذخایر معدنی، افزایش هزینه‌های استخراج و محدودیت‌های زیست‌محیطی، رشد عرضه جهانی را با چالش مواجه کرده است. برخی کشورهای کلیدی تولیدکننده از جمله شیلی و پرو نیز در سال‌های اخیر با نوسانات تولید و فشارهای عملیاتی روبه‌رو بوده‌اند.

تفاوت بنیادین مس با طلا و نقره

در مقایسه با طلا و نقره، مس جایگاه متفاوتی در بازارهای مالی دارد. طلا عمدتاً به‌عنوان دارایی ذخیره ارزش شناخته می‌شود، نقره ترکیبی از کاربرد صنعتی و سرمایه‌ای دارد، اما مس به‌طور مستقیم با رشد اقتصاد جهانی و توسعه زیرساخت‌ها ارتباط دارد.

به همین دلیل، عملکرد این فلز در دوره‌های رشد اقتصادی معمولاً متفاوت از فلزات گران‌بها بوده و در برخی مقاطع تاریخی بازدهی بالاتری نیز ثبت کرده است.

رفتار چرخه‌ای مس در اقتصاد جهانی

بررسی روندهای تاریخی نشان می‌دهد قیمت مس همواره رفتاری چرخه‌ای داشته است. در دوره رشد اقتصادی چین در دهه ۲۰۰۰، این فلز با رشد قابل توجهی همراه شد. در بحران مالی ۲۰۰۸ ابتدا افت شدیدی را تجربه کرد اما در ادامه با سیاست‌های انبساطی جهانی به‌سرعت بازیابی شد. همچنین در دوره همه‌گیری کرونا، افت اولیه تقاضا با رشد بعدی ناشی از محرک‌های اقتصادی جبران شد.

ریسک‌های ژئوپلیتیک و اثرات غیرمستقیم

بازار مس همانند سایر بازارهای کالایی از تحولات ژئوپلیتیک نیز تأثیر می‌پذیرد. افزایش تنش‌ها در خاورمیانه و احتمال درگیری میان ایران و ایالات متحده می‌تواند در کوتاه‌مدت موجب رشد قیمت انرژی، افزایش هزینه حمل‌ونقل و نوسانات در بازارهای جهانی شود.

این شرایط معمولاً در ابتدا موجب افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا می‌شود، اما در ادامه می‌تواند از طریق افزایش هزینه تولید و اختلال در زنجیره تأمین، اثرات غیرمستقیمی بر بازار مس نیز داشته باشد.

جمع‌بندی

در مجموع، بازار مس در شرایطی قرار گرفته که از یک‌سو با رشد ساختاری تقاضا ناشی از تحولات فناوری و انرژی مواجه است و از سوی دیگر با محدودیت‌های جدی در سمت عرضه روبه‌روست.

با وجود این، کارشناسان تأکید می‌کنند که ماهیت چرخه‌ای بازارهای کالایی و ریسک‌های کلان اقتصادی همچنان از عوامل تعیین‌کننده در مسیر آینده این فلز خواهند بود. با این حال، در صورت تداوم روندهای فعلی، مس می‌تواند در سال‌های پیش‌رو یکی از محورهای مهم توجه سرمایه‌گذاران در بازارهای جهانی باقی بماند.