خلاصه خبر صنعت دارو از ابتدای سال به دلیل تغییر سیاست ارزی، افزایش نرخ فروش محصولات و رشد ارزش ریالی شرکتها مورد توجه بازار قرار گرفته است، اما افزایش درآمد لزوماً به معنای رشد پایدار سود نیست. افزایش هزینه مواد اولیه، حملونقل، تأمین مالی، مطالبات و نیاز به سرمایه در گردش میتواند فشار زیادی بر شرکتها وارد کند. از سوی دیگر، رشد ارزش دلاری صنعت نسبت به سالهای گذشته محدودتر از رشد ریالی بوده و بخشی از افزایش اسمی ارزش شرکتها به تغییر نرخ ارز مربوط است. بنابراین برای ارزیابی وضعیت این گروه، بررسی کیفیت سود، جریان نقد عملیاتی، وصول مطالبات، بدهیهای ارزی و توان تأمین سرمایه در گردش اهمیت بیشتری از صرفاً رشد فروش و قیمت سهام دارد.
به نقل از نبض بورس، صنعت دارو از ابتدای سال تاکنون یکی از گروههای مورد توجه بازار سرمایه بوده و افزایش قیمت سهام برخی شرکتهای این صنعت، پرسشهای زیادی درباره دلایل این رشد و احتمال ادامه آن ایجاد کرده است. تغییر سیاست ارزی، افزایش نرخ فروش، رشد هزینه تأمین مواد اولیه، محدودیتهای حملونقل و وضعیت مطالبات شرکتها از مهمترین متغیرهایی هستند که در ماههای اخیر بر عملکرد این صنعت اثر گذاشتهاند.
فیروز سالارالدینی، فعال صنعت دارو، در گفتوگو با نبض بورس معتقد است بخشی از رشد ایجادشده در این صنعت به تغییر نرخ ارز و افزایش اسمی فروش شرکتها بازمیگردد. با این حال، از نگاه او برای تحلیل دقیق سهام این گروه، صرفاً نگاه کردن به رشد درآمد کافی نیست و متغیرهایی مانند کیفیت سود، جریان نقد عملیاتی، میزان مطالبات و سرمایه در گردش نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
چرا این صنعت مورد توجه بازار قرار گرفت؟
یکی از مهمترین اتفاقاتی که شرایط شرکتهای این گروه را تغییر داد، تغییر نرخ ارز مورد استفاده برای تأمین مواد اولیه بود. بر اساس توضیحات مطرحشده در این گفتوگو، بخشی از مواد اولیهای که پیش از تغییر سیاست ارزی وارد شده بود، با نرخهای پایینتر ارز تأمین شده بود. در مقابل، پس از تغییر نرخها، فروش محصولات با قیمتهای جدید انجام شد. این موضوع در کوتاهمدت باعث شد فاصله قابل توجهی میان هزینه خرید برخی مواد اولیه و نرخ فروش نهایی ایجاد شود. همین اختلاف میتواند در برخی شرکتها به رشد محسوس درآمد و حتی سود حسابداری منجر شود.
اما نکته مهم اینجاست که این شرایط لزوماً پایدار نیست. شرکتهایی که در دورههای بعد مواد اولیه خود را با نرخهای بالاتر تهیه میکنند، دیگر از همان فاصله قیمتی گذشته برخوردار نخواهند بود. بنابراین بخشی از رشدی که در صورتهای مالی شرکتها دیده میشود ممکن است مربوط به شرایط خاص دوره گذار ارزی باشد و نباید آن را بدون بررسی دقیق به آینده تعمیم داد.
آزادسازی ارز چه تغییری ایجاد کرد؟
سالارالدینی در این گفتوگو به این موضوع اشاره کرد که حدود ۳۰ درصد از برخی هزینههای ارزی مرتبط با مواد اولیه پیشتر با نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان تأمین میشد. با تغییر سیاست ارزی، هزینه تأمین این بخش با افزایش قابل توجهی مواجه شده است. از سوی دیگر، بالا رفتن نرخ ارز باعث افزایش قیمت فروش محصولات نیز شده و در نتیجه رقم ریالی فروش شرکتها به شکل محسوسی رشد کرده است.
به گفته این فعال صنعت، اگر فروش صنعت در پایان سال ۱۴۰۴ حدود ۲۵۰ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شود، تغییر نرخ ارز به تنهایی میتواند ابعاد ریالی فروش شرکتها را به شکل قابل توجهی بزرگتر کند. این مسئله یکی از دلایلی است که باعث میشود در ظاهر، درآمد شرکتها رشد بسیار زیادی نشان دهد. با این حال، افزایش درآمد به تنهایی به معنای افزایش مشابه در سود خالص نیست، زیرا در سمت هزینه نیز مواد اولیه، حملونقل، انرژی و تأمین مالی گرانتر شدهاند.
ارزش دلاری صنعت چقدر تغییر کرده است؟
یکی از نکات مهم مطرحشده در این گفتوگو مقایسه ارزش دلاری صنعت در مقاطع مختلف بود. بر اساس ارقام بیانشده، ارزش دلاری این صنعت در سال ۱۴۰۲ در محدوده ۳ تا ۳.۱ میلیارد دلار قرار داشته و اکنون به حدود ۳.۴ میلیارد دلار رسیده است. این مقایسه نشان میدهد با وجود افزایش قابل توجه ارزش ریالی شرکتها، رشد ارزش دلاری صنعت به همان اندازه بزرگ نبوده است.
به همین دلیل، بخشی از رشد اسمی بازار را میتوان نتیجه تغییر نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی دانست. این نکته برای سهامداران اهمیت زیادی دارد، زیرا بررسی صرف قیمت ریالی سهام یا میزان فروش ریالی شرکت میتواند تصویر ناقصی از وضعیت واقعی یک صنعت ارائه دهد.
آیا رشد اخیر بنیادی بوده است؟
یکی از سؤالات اصلی فعالان بازار این است که آیا رشد قیمت سهام این گروه کاملاً از عوامل بنیادی ناشی شده یا انتظارات بازار نیز در آن نقش داشته است. دیدگاه مطرحشده در این گفتوگو این است که رشد اخیر را نمیتوان کاملاً غیرمنطقی دانست، اما در عین حال نمیتوان همه آن را نیز ناشی از بهبود واقعی عملیات شرکتها در نظر گرفت. افزایش نرخ ارز، رشد قیمت محصولات و افزایش ارزش جایگزینی شرکتها از عواملی هستند که میتوانند از قیمت سهام حمایت کنند.
در مقابل، رشد هزینه تولید، مشکلات تأمین مالی و افزایش مطالبات میتوانند بخشی از اثر مثبت این عوامل را خنثی کنند. به همین دلیل، تحلیل این صنعت نیازمند بررسی همزمان سمت درآمد و هزینه است.
صورتهای مالی زیر ذرهبین
یکی از مهمترین هشدارهای مطرحشده در این گفتوگو مربوط به نحوه ثبت مابهالتفاوت نرخ ارز در صورتهای مالی شرکتها بود. در برخی موارد ممکن است شرکت هنوز رقم دقیق بدهی ناشی از تغییر نرخ ارز را بهطور کامل شناسایی نکرده باشد. در چنین شرایطی، فروش و سود شرکت میتواند در نگاه اول بسیار جذاب به نظر برسد، اما بخشی از هزینههای مرتبط با ارز هنوز در صورتهای مالی منعکس نشده باشد.
به همین دلیل، بررسی گزارشهای ششماهه و حسابرسیشده شرکتها اهمیت زیادی دارد. سرمایهگذاران باید بررسی کنند چه میزان از افزایش سود ناشی از رشد واقعی فعالیت شرکت است و چه میزان به اختلاف نرخ ارز یا نحوه شناسایی هزینهها مربوط میشود.
کیفیت سود مهمتر از عدد سود
ممکن است یک شرکت روی کاغذ سود بالایی گزارش کند، اما سؤال اصلی این است که چه میزان از این سود به پول نقد تبدیل شده است. اگر فروش شرکت افزایش پیدا کرده باشد اما مطالبات آن نیز همزمان رشد کرده باشد، شرکت ممکن است با وجود سودآوری حسابداری با کمبود نقدینگی مواجه شود. به همین دلیل، جریان وجه نقد عملیاتی یکی از مهمترین شاخصهایی است که در تحلیل شرکتهای این صنعت باید مورد بررسی قرار گیرد.
هزینه تولید چرا افزایش پیدا کرد؟
تغییر نرخ ارز تنها عامل افزایش هزینه شرکتها نیست. یکی دیگر از چالشهای مهم، افزایش هزینه حملونقل و محدود شدن مسیرهای تأمین مواد اولیه است. بر اساس این گفتوگو، در گذشته بخشی از محمولههای مورد نیاز صنعت از مسیرهای دریایی، هوایی یا ریلی وارد میشدند. اما محدودیتهای ایجادشده باعث شده برخی شرکتها بیشتر به حمل زمینی وابسته شوند.
این تغییر مسیر میتواند هزینه حمل را افزایش دهد. همچنین برخی مواد اولیه و حلالهای مورد استفاده در صنعت به دلیل ماهیت شیمیایی خود نیازمند شرایط حمل خاص هستند. در برخی موارد این مواد نمیتوانند همراه با سایر محصولات در یک محموله حمل شوند و نیازمند کانتینر یا تجهیزات ویژه هستند. این مسئله هزینه واردات را بیش از پیش افزایش میدهد.
مواد اولیه هم گران شدند
بخشی از مواد مصرفی شرکتهای این صنعت وارداتی هستند و بخشی دیگر از داخل کشور تأمین میشوند. در هر دو بخش، افزایش قیمت مشاهده شده است. مواد وارداتی مستقیماً از افزایش نرخ ارز و هزینه حمل اثر میپذیرند. در بخش داخلی نیز برخی مواد تولیدشده توسط پتروشیمیها و صنایع داخلی با افزایش قیمت مواجه شدهاند. در نتیجه، حتی شرکتهایی که وابستگی کمتری به واردات دارند نیز از افزایش هزینه مواد اولیه مصون نماندهاند.
فشار نقدینگی بیشتر میشود
یکی از جدیترین چالشهای پیشروی شرکتها، سرمایه در گردش است. وقتی نرخ ارز افزایش پیدا میکند، شرکت برای واردات همان مقدار مواد اولیهای که سال گذشته خریداری میکرد، به چند برابر نقدینگی نیاز دارد. سالارالدینی در این گفتوگو توضیح داد که در برخی موارد هزینه واردات یک محموله مواد اولیه میتواند از ۱۰۰ میلیارد تومان عبور کند. این در حالی است که برخی شرکتها در سالهای گذشته کل فروش سالانهای در محدوده چند صد میلیارد تومان داشتهاند.
این مقایسه نشان میدهد افزایش نرخ ارز چگونه میتواند نیاز مالی شرکتها را به شکل شدیدی بالا ببرد. اگر شرکت نتواند منابع مالی لازم را از بانک، بازار سرمایه یا وصول مطالبات خود تأمین کند، حتی با وجود تقاضای مناسب برای محصول، ممکن است تولید آن با مشکل روبهرو شود.
مطالبات همچنان یک چالش بزرگ است
یکی دیگر از مسائل قدیمی این صنعت، دیرکرد در وصول مطالبات است. بخش مهمی از فروش شرکتها در نهایت به بیمهها، نهادهای دولتی، شرکتهای پخش و سایر بازیگران زنجیره وابسته است. در نتیجه، فاصله زمانی میان فروش محصول و دریافت پول میتواند بسیار طولانی باشد. در این گفتوگو به استفاده از اوراق برای تسویه بخشی از مطالبات نیز اشاره شده است. با این حال، از نگاه تولیدکنندگان، دریافت اوراق لزوماً به معنای دریافت فوری نقدینگی نیست.
شرکت برای خرید مواد اولیه نیاز به پول نقد دارد و اگر اوراق دریافتی چند ماه بعد قابل نقد شدن باشند، مشکل سرمایه در گردش همچنان باقی خواهد ماند.
تولید داخل چقدر توان رقابت دارد؟
با وجود افزایش هزینهها، تولیدکنندگان داخلی مواد اولیه همچنان در برخی محصولات مزیت رقابتی دارند. بر اساس اظهارات مطرحشده، هزینه حمل، ریسک واردات، نیاز به پرداخت نقدی به تأمینکنندگان خارجی و زمان طولانی تحویل کالا باعث شده تولید داخل همچنان در برخی محصولات گزینه اقتصادیتری باشد. در برخی اقلام حتی تولیدکنندگان داخلی میتوانند مواد اولیه را با قیمت پایینتری نسبت به واردات در اختیار مصرفکننده داخلی قرار دهند. این مزیت میتواند در شرایطی که محدودیتهای تجاری و حملونقل افزایش پیدا میکند، اهمیت بیشتری پیدا کند.
محدودیت واردات یک فرصت هم ایجاد کرد
افزایش دشواری واردات در کنار تمام چالشهایی که ایجاد کرده، یک اثر دیگر نیز داشته است. برخی موادی که در گذشته به دلیل تولید انبوه در کشورهایی مانند چین واردات آنها اقتصادیتر بود، اکنون ممکن است گزینه مناسبی برای تولید داخلی باشند. شرکتها در چنین شرایطی انگیزه بیشتری برای سرمایهگذاری در تولید مواد اولیه پیدا میکنند.
البته راهاندازی این خطوط نیازمند سرمایه، فناوری و زمان است و نمیتوان انتظار داشت همه نیازهای وارداتی در کوتاهمدت داخلیسازی شوند. با این حال، اگر این روند ادامه پیدا کند میتواند بخشی از وابستگی زنجیره تأمین را کاهش دهد.
سه متغیر کلیدی برای سهامداران
برای بررسی وضعیت شرکتهای این صنعت، سه عامل بیش از سایر متغیرها اهمیت دارند.
۱. کیفیت سود
سرمایهگذار باید بررسی کند چه میزان از سود شرکت ناشی از عملیات واقعی است و چه میزان از تغییرات نرخ ارز یا نحوه شناسایی هزینهها ایجاد شده است.
۲. وصول مطالبات
هرچه دوره وصول مطالبات طولانیتر باشد، شرکت برای ادامه فعالیت به منابع مالی بیشتری نیاز خواهد داشت.
۳. سرمایه در گردش
افزایش قیمت مواد اولیه باعث شده نیاز شرکتها به نقدینگی به شکل قابل توجهی افزایش پیدا کند. شرکتی که نتواند منابع مالی مورد نیاز خود را تأمین کند ممکن است حتی با وجود رشد فروش، با کاهش ظرفیت تولید مواجه شود.
آیا رشد میتواند ادامه پیدا کند؟
پاسخ به این سؤال به مجموعهای از متغیرها بستگی دارد. تغییر نرخ ارز میتواند همچنان باعث افزایش رقم فروش و ارزش ریالی شرکتها شود، اما این افزایش باید در کنار رشد هزینه تولید بررسی شود. همچنین وضعیت مطالبات، امکان تأمین مواد اولیه، دسترسی شرکتها به منابع مالی و نحوه قیمتگذاری محصولات میتواند مسیر آینده این صنعت را تغییر دهد. از طرف دیگر، مقایسه ارزش دلاری صنعت با سالهای گذشته نشان میدهد بخشی از رشد ریالی لزوماً به معنای گران شدن واقعی شرکتها نیست. بنابراین برای تحلیل ادامه مسیر این گروه، صرفاً نگاه کردن به نمودار قیمت سهام کافی نیست.
جمع بندی
صنعت دارو در پی تغییر نرخ ارز و افزایش قیمت فروش محصولات، رشد قابلتوجهی در درآمدهای ریالی تجربه کرده و مورد توجه بازار سرمایه قرار گرفته است؛ با این حال، این رشد لزوماً به معنای افزایش پایدار سودآوری نیست. افزایش هزینه مواد اولیه، حملونقل و تأمین مالی، در کنار رشد مطالبات و نیاز بیشتر به سرمایه در گردش، از مهمترین چالشهای شرکتهای این گروه هستند. بنابراین برای ارزیابی دقیق وضعیت صنعت دارو، توجه به کیفیت سود، جریان نقد عملیاتی، وصول مطالبات، بدهیهای ارزی و توان تأمین سرمایه در گردش اهمیت بیشتری از بررسی صرف رشد فروش و قیمت سهام دارد.
سلب مسئولیت:مطالب منتشرشده در بخش اخبار بازارهای مالی رویال کلاب صرفاً جنبه اطلاعرسانی دارند و به منزله توصیه یا سیگنال خرید و فروش نیستند. مسئولیت هرگونه تصمیمگیری و سرمایهگذاری بر عهده کاربران است.
دیدگاهها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.
ارسال دیدگاه جدید