از بوش تا ترامپ؛ جنگ علیه ایران چه تفاوتی با حمله به عراق دارد؟

 رسانه‌های بین‌المللی مثل رویترز، الجزیره، گاردین، واشنگتن‌پست در هفته‌های اخیر بارها اقدام نظامی دولت ترامپ علیه ایران را با حمله سال ۲۰۰۳ جورج دبلیو بوش به عراق مقایسه کرده‌اند. بررسی این گزارش‌ها نشان می‌دهد که دو رویداد، باوجود برخی شباهت‌ها، از نظر روایت‌سازی، فرایند تصمیم‌گیری و حمایت بین‌المللی تفاوت‌های بنیادی با یکدیگر دارند.

شما می‌توانید آخرین تحلیل‌های بازارهای مالی و آخرین خبرهای بازارهای مالی در سایت رویال کلاب یا با قرار دادن شماره همراه خود در بخش پایین از طریق کانال اطلاع رسانی رویال کلاب دریافت کنید.

ثبت اطلاعات تماس

 رویکرد دولت بوش

 دولت بوش جنگ عراق را بر پایه یک روایت ثابت و منسجم توجیه کرد؛ ادعای وجود سلاح‌های کشتارجمعی و ارتباط با حادثه یازدهم سپتامبر، ستون اصلی این روایت بود. این چارچوب به‌عنوان یک دکترین پیشگیرانه تعریف شد و مقامات کاخ سفید عراق را «تهدیدی قریب‌الوقوع» معرفی کردند؛ هرچند بعدها ارزیابی‌های اطلاعاتی نشان دادند که این ادعاها نمی‌تواند تأیید شود.

 رویکرد دولت ترامپ

 در مقابل، توجیهات دولت ترامپ برای اقدام نظامی علیه ایران نامنسجم و متغیر عنوان شده‌اند. از جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تا مقابله بانفوذ منطقه‌ای یا ادعای «تهدید قریب‌الوقوع»؛ روایت‌ها در مقاطع مختلف تغییر کرده‌اند. ایران نیز برخلاف عراقِ ۲۰۰۳ هیچ اقدام مستقیم نظامی علیه خاک آمریکا انجام نداده، موضوعی که به گفته رسانه‌های غربی، تعریف «تهدید» را پیچیده‌تر کرده است.

 فرایند تصمیم‌گیری ساختار نهادی در دولت بوش

 تصمیم‌گیری برای حمله به عراق در یک فرایند بوروکراتیک و ساختارمند شکل گرفت. دولت بوش با همراهی حلقه‌ای منسجم از مقامات ارشد، اختیار کامل کنگره و پیگیری‌های دیپلماتیک در سازمان ملل، وارد برنامه‌ریزی جنگ شد. این روند به‌عنوان اقدامی «قانونی» و در چارچوب قواعد بین‌المللی معرفی می‌شد.

 تصمیم‌گیری شخصی‌تر در دولت ترامپ

 در سوی دیگر، رسانه‌هایی مانند گاردین و واشنگتن‌پست گزارش داده‌اند که تصمیم‌گیری ترامپ درباره ایران متمرکز بر شخص رئیس‌جمهور و با مشورت‌های محدود و غیررسمی انجام شده است. ارتباط با کنگره نیز غالباً از مسیرهای غیررسمی نظیر شبکه‌های اجتماعی صورت‌گرفته است. همچنین نشانه‌ای از وجود یک برنامه منسجم برای دوران پس از درگیری مشاهده نمی‌شود.

 ائتلاف‌سازی در جنگ عراق

 حمله آمریکا به عراق باوجود مخالفت‌هایی از سوی برخی کشورهای اروپایی، توانست یک ائتلاف رسمی شامل بریتانیا و استرالیا ایجاد کند و بحث آن نیز در شورای امنیت پیگیری می‌شد.

 حمایت محدود در پرونده ایران

 در موضوع ایران، حمایت جهانی بسیار محدودتر توصیف شده و اجماعی مشابه آنچه در سال ۲۰۰۳ شکل گرفت دیده نمی‌شود. این موضوع بر پیچیدگی و هزینه‌زایی احتمالی هرگونه درگیری افزوده است.